Zatarg króla z biskupem

numer 1728 - 20.05.2017Kultura

Św. Stanisław wspominany jest przez Kościół dwa razy w roku – 8 maja wypada święto właściwe, a 27 września obchodzony jest dzień przeniesienia relikwii świętego z kościoła pw. św. Michała Archanioła na Skałce w Krakowie (obecnie bazylika pw. św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa Męczennika) do katedry na Wawelu.

Do najczęściej przypominanych malarskich przedstawień św. Stanisława należy miniatura z „Katalogu arcybiskupów gnieźnieńskich” Jana Długosza, ręcznie pisanego w latach 1530

–1535. Rękopis „Katalogu” Długosza na zlecenie ówczesnego biskupa krakowskiego Piotra Tomickiego przepisany został przez jego sekretarza i zilustrowany 45 miniaturami malowanymi przez brata zakonnego Stanisława Samostrzelnika. Obecnie przechowywany jest w Bibliotece Narodowej w Warszawie.

Stanisławie, mężu sławny życiem…

Iluminacja (malowana na pergaminie miniatura dekorująca rękopis) Stanisława Samostrzelnika, cystersa z klasztoru w podkrakowskiej Mogile i wybitnego XVI-wiecznego ilustratora, ma niezwykle uroczysty i dostojny charakter. Opatrzona jest tytułem: „Adoracja św. Stanisława przez dostojników państwowych” i zamieszczona była już na pierwszych stronach „Katalogu” Długosza. Św. Stanisław przedstawiony jest jako oficjalny patron Królestwa Polskiego, co potwierdza łaciński napis na tabliczce umieszczonej nad świetlistym nimbem otaczającym głowę świętego. Monumentalna sylweta św. Stanisława dominuje nad skupionymi wokół niego klęczącymi postaciami państwowych dostojników, wśród których na pierwszym planie widać osoby króla Zygmunta I Starego oraz bp. Piotra Tomickiego. Pochylony św. Stanisław jedną ręką błogosławi klęczącemu monarsze, w drugiej trzyma biskupi pastorał.

Dekoracyjne, umieszczone w medalionach herby, oprócz jagiellońskiego Orła Białego oplecionego złotą literą „S” króla Zygmunta I i herbu Łodzia bp. Tomickiego, pozwalają zidentyfikować także kilka dalszych postaci. Za monarchą klęczy kanclerz wielki koronny Krzysztof Szydłowiecki herbu Odrowąż, natomiast za biskupem jego współpracownik, kanonik Jerzy Myszkowski herbu Pilawa. Po lewej stronie kompozycji, w bordiurze miniatury, na prostokątnej tablicy czytelny jest łaciński napis:

„Vir.Inclite.Stanislae…” (Stanisławie, mężu sławny życiem, cudownymi znakami, męką. Dobry pasterzu, wspieraj twą trzodę błogosławieństwem, kieruj opieką, uzdrawiaj, zbawiaj pośrednictwem sługi Bożego). Treść napisu wsparta jest gestem towarzyszących świętemu aniołów, które biskupią kapą zdają się opiekuńczo ogarniać wszystkich adorantów



zawartość zablokowana

Autor: Jarosław Kossakowski


Pozostało 50% treści.

Chcesz przeczytać artykuł do końca? Wyślij SMS i wprowadź kod lub wykup prenumeratę i zaloguj się.

Dostęp do artykułu
wyślij sms o treści GP1 na numer 7155
koszt 1 zł (1,23 zł brutto)
Prenumerata
Mam dostęp
zaloguj się