Ludzkość nie zna większych wspólnot niż narodowa

numer 1874 - 10.11.2017Kultura

WYWIAD Z pisarzem i filozofem BOHDANEM URBANKOWSKIM rozmawia ROBERT TEKIELI



Słowackiemu zarzucano wręcz nacjonalizm, gdy mówił, że zanim istota stanie się pełnym człowiekiem, wręcz aniołem, to musi być wcześniej Polakiem. O co mu chodziło? Według niego Polska stworzyła taki model kultury tolerancyjnej, wielojęzycznej, bardzo nacechowanej etycznie, demokratycznej i indywidualistycznej, że to jest pakiet, który powinien przysługiwać każdemu człowiekowi.

Zastanawiam się, jak nazwać Twoją najnowszą publikację. To książka o polskiej filozofii, zbiór esejów o gigantach, dzieje myśli polskiej, mapa duszy polskiej, bryk kultury polskiej... Czym są „Źródła z dziejów myśli polskiej”?

Wszystkim tym naraz i jakimś zarysem moich własnych fascynacji. Także formą pamiętnika intelektualnego. Korzeniami tkwi to w tym naszym ruchu nowego romantyzmu.

To 3,5 tys. stron esejów o tym, czy istnieje polska filozofia. Nie o tym, czy istnieje filozofia w Polsce, tylko o tym, czy istnieje polska filozofia. Istnieje?

Myślę, że niejedna. Należałoby zacząć od dwóch wielkich geniuszy – Witelon i Kopernik. Uczeni sławy światowej. Dla Witelona...

...w polskim szkolnictwie znanego jako Erazm Ciołek.

Filozofia jest nadbudowywana nad różnymi dziedzinami wiedzy. W wypadku Witelona nad fizyką światła. W wypadku Kopernika nad astronomią. Witelon jest z jednej strony filozofem światła. Jest to przekonanie metafizyczne o świetlnej naturze Boga. Bóg przenika wszystko. Badając fizykę światła, poznajemy już tajemnicę Boga. W wypadku Kopernika mamy do czynienia z rewolucją, z której skutków nawet sam Kopernik nie zdawał sobie sprawy. Z jednej strony kończy się ta średniowieczna wizja świata. Ziemia stała się częścią nieba. To znaczy, że człowiek nie jest już centrum świata, pod specjalną opieką aniołów, ale awansuje na niebianina. To zupełna zmiana filozofii człowieka i jego położenia w kosmosie. Nazwać to można humanistycznym przewrotem kopernikańskim. Może ważniejszym niż astronomiczny. Polskich filozofii jest wiele.

Nie opowiemy tu o nich. Zachęcamy do lektury Twojej książki



zawartość zablokowana

Pozostało 51% treści.

Chcesz przeczytać artykuł do końca? Wyślij SMS i wprowadź kod lub wykup prenumeratę i zaloguj się.

Dostęp do artykułu
wyślij sms o treści GP1 na numer 7155
koszt 1 zł (1,23 zł brutto)
Prenumerata
Mam dostęp
zaloguj się