Polskie miasta potrzebują ciepła sieciowego

O roli i wyzwaniach, jakie stoją przed ciepłownictwem w Polsce, w szczególności w kontekście jego funkcjonowania w ekosystemie miejskim, kształtowania jakości życia mieszkańców i wpływu na środowisko, dyskutowali paneliści podczas jednej z debat w trakcie XXIII Forum Ciepłowników Polskich w Międzyzdrojach. – Oprócz naszego głównego zadania, czyli zapewnienia Polakom ciepła, staramy się być także obecni w życiu miast na wielu płaszczyznach
– powiedział Wojciech Dąbrowski, prezes zarządu PGE Energia Ciepła. 
Namacalnym dowodem zaangażowania PGE EC w rozwój rynku ciepła sieciowego są podpisane podczas Forum umowy z MPEC Kraków, które wzmacniają dotychczasową współpracę na linii producent–dystrybutor.
Miasta zwarte zapewniają tanie ciepło
Rozpoczynająca dyskusję w ramach debaty „Rola ciepłownictwa w ekosystemie miejskim – wyzwania infrastrukturalne, społeczne i środowiskowe” dr Joanna Popławska, socjolog ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, wskazała na dwa modele rozwoju miast, które w znaczący sposób determinują jakość życia ich mieszkańców. – To koncepcja zrównoważona, równomiernie zaspokajająca potrzeby wszystkich grup społecznych, oraz koncepcja żywiołowa, cechująca się niezaplanowanym i chaotycznym rozwojem – mówiła. Jako idealny model wskazała miasto zwarte, będące efektem rozwoju zrównoważonego. – Miasto zwarte zapewnia m.in. niższe koszty i większe możliwości doprowadzenia infrastruktury technicznej. Dzięki temu w takim mieście ciepło systemowe jest po prostu tańsze – wyjaśniła.
Popławska zwróciła uwagę, że branża ciepłownicza to jeden z najważniejszych, aczkolwiek niedocenianych elementów kształtujących jakość życia w mieście. – Większe uwzględnienie ciepłownictwa w rozwoju miast i w całościowych planach inwestycyjnych może znacząco poprawić komfort życia ich mieszkańców – podkreśliła.
Dr Karol Janas, kierownik Obserwatorium Polityki Miejskiej, zauważył, że obecne trendy w rozwoju miast niosą ze sobą liczne wyzwania dla branży ciepłowniczej. Wskazał na takie zjawiska jak kurczenie się miast, masową i niekontrolowaną suburbanizację prowadzącą do chaosu przestrzennego czy kwestie związane z ekologią. – Koncepcja miasta zwartego sprzyja rozwojowi sieci ciepłowniczych – podkreślił. Wskazał, że niezależnie od czynników zewnętrznych związanych z ewolucją miast istnieją wyzwania środowiskowe, przed którymi stoi branża, takie jak zwiększenie efektywności energetycznej, wprowadzenie wysokosprawnej kogeneracji czy innowacyjnych, proekologicznych, niskoemisyjnych rozwiązań technologicznych.
– Odpowiednio zarządzane miasto musi adaptować się do wyzwań zmieniającego się klimatu, uwzględniać zasady zrównoważonego rozwoju oraz gospodarki obiegu zamkniętego – mówił z kolei Krystian Szczepański, dyrektor Instytutu Ochrony Środowiska. W jego opinii największym wyzwaniem dla miast są kwestie związane z gospodarką odpadami – ich recyklingiem czy unieszkodliwianiem. – Kompleksowe, prośrodowiskowe i horyzontalne podejście do tych problemów pozwoli na uzyskanie efektu synergii i istotnych korzyści środowiskowych oraz na poprawę warunków życia mieszkańców – wyjaśniał Szczepański. Dodał, że lokalna energetyka cieplna na terenach miejskich powinna odgrywać kluczową rolę w rozwiązaniu problemu jakości powietrza, wykorzystując odnawialne źródła energii i energii zawartej w odpadach. – Takie podejście zoptymalizuje koszty funkcjonowania przedsiębiorstw, a co się z tym wiąże, odciąży mieszkańców zmniejszając koszty zakupu ciepła – zauważył.
W walce z niską emisją
Producentem energii i ciepła, który wpisuje się w trendy proekologiczne, jest PGE Energia Ciepła, spółka Grupy Kapitałowej PGE. Oferowane przez firmę ciepło sieciowe przyczynia się do poprawy jakości powietrza w polskich miastach poprzez zmniejszanie smogu oraz eliminuje ryzyko zatruć tlenkiem węgla. Działania wspierające walkę o czyste powietrze w polskich miastach są elementem strategii firmy.
Obecny na debacie Wojciech Dąbrowski, prezes spółki, zwrócił uwagę, że obecnie obowiązujący porządek prawny narzuca główne role w kształtowaniu rynku ciepła dwóm podmiotom – gminie, do której zadań należy planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło zgodnie z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, oraz lokalnemu dystrybutorowi, który zapewnia program pracy sieci i umowy zakupu ciepła od wytwórców.
Prezes PGE EC podkreślił, że priorytetowymi zadaniami spółki są zapewnienie niezawodnych dostaw ciepła klientom i rozwój sieci ciepłowniczej. – Ciepło wytwarzane w naszych ekologicznych źródłach jest najlepszym z rozwiązań w procesie likwidacji niskiej emisji oraz ma niski współczynnik nieodnawialnej energii pierwotnej, więc zapewnia spełnienie obecnych norm budynkowych, ale także tych przyszłych, które będą obowiązywały od 2021 r. Aspekt czysto biznesowy to nie wszystko. Staramy się być obecni w życiu lokalnych społeczności – mówił Dąbrowski.
Zaznaczył, że kierowana przez niego spółka na każdym z rynków, na których działa, ma ambicje być aktywnym uczestnikiem rozwoju miasta, brać udział w procesach urbanistycznych, zapewniać bezpieczeństwo energetyczne, a także poprawiać komfort życia i ekologię. – Tam, gdzie jesteśmy dystrybutorem, bierzemy bezpośrednio udział w kształtowaniu rynku ciepła w mieście. Ale nie ograniczamy się tylko do wąskiego współdziałania wyznaczonego zapisami odpowiednich przepisów. Rynek ciepła z racji swojej wagi dla społeczności lokalnej wymaga naszej obecności na wielu płaszczyznach – podkreślił prezes PGE EC. Jako przykład takich działań wskazał na współpracę z lokalnymi dystrybutorami, np. spółką MPEC z Krakowa.
Na współpracy korzysta Kraków
Drugie co do wielkości miasto w Polsce w ostatnim czasie bardzo dynamicznie się rozwija. Przybywa mieszkańców, powstają nowe obiekty, a co za tym idzie – rośnie zapotrzebowania na ciepło. – W ostatnich latach obserwujemy wzrost przyłączeń na poziomie 50–60MW/rok – mówił Marian Łyko, prezes MPEC Kraków. – Wspólnie z PGE Energia Ciepła zadaliśmy sobie pytanie, jak długo ten wzrost będzie trwał i jakie będzie miał konsekwencje? Mając świadomość, że dotychczasowe techniki planowania to za mało, postanowiliśmy wspólnie z miastem i PGE Energia Ciepła opracować mapę ciepła. Narzędzie to pozwala na dynamiczne szacowania zapotrzebowania na ciepło w różnych segmentach rynkowych – na cele centralnego ogrzewania i ciepłej wody, ale również w podziale na odległość od istniejącej sieci ciepłowniczej. To narzędzie pozwala na zaplanowanie rozwoju sieci ciepłowniczej dla dystrybutora oraz urządzeń wytwórczych dla producenta – tłumaczył Łyko.
Efektem doskonałej współpracy pomiędzy PGE EC a MPEC Kraków są dwie kolejne umowy podpisane podczas debaty. Zgodnie z ich zapisami priorytetem dla obu partnerów jest zagwarantowanie mieszkańcom nieprzerwanych dostaw ciepła sieciowego, które może zostać wykorzystane do celów grzewczych, jak i ciepłej wody użytkowej. „Wieloletnia umowa na sprzedaż ciepła” zapewnia bezpieczeństwo dostaw w długim horyzoncie czasowym oraz pozwala na optymalne zaplanowanie zarówno rozwoju sieci ciepłowniczej po stronie dystrybutora, jak i zapotrzebowania na urządzenia wytwórcze po stronie producenta. Z kolei postanowienia „Umowy wsparcia rozwoju rynku energii cieplnej” stwarzają możliwość dalszego skoordynowanego rozwoju infrastruktury przesyłowo-dystrybucyjnej i wytwórczej w najbliższych latach.
Dzięki współpracy pomiędzy PGE Energia Ciepła i MPEC w Krakowie opracowana została długoterminowa wizja rozwoju rynku ciepła sieciowego w Krakowie do roku 2040.
Partnerem relacji jest PGE Energia Ciepła