reklama


Do czego nadaje się Unia, a do czego nie

UE \ Granica kompetencji Unii w sytuacjach kryzysowych, część 2

numer 2590 - 24.03.2020Publicystyka

Oburzanie się na UE, że nie działa w tempie i ze sprawnością oczekiwaną od państw, choć reklamuje się jako struktura ponadpaństwowa – sprawniejsza, potężniejsza i bardziej wydolna niż każde z jej państw członkowskich – jest, jak już pisałem w poprzednim artykule, tyleż usprawiedliwione politycznie, co merytorycznie chybione. Jest dowodem na to, że było się uwiedzionym wizją wszechpotężnej Unii, a zderzenie z rzeczywistością okazało się rozczarowujące.

Unia do jednych rzeczy nadaje się bardzo dobrze, do innych mniej lub w ogóle. Do tych pierwszych należą regulacje prawne w skali ogólnounijnej, mające skutek koordynujący. Abstrahując od szczegółów ich takiej czy innej wartości merytorycznej, innej, lepszej struktury takiej koordynacji nie mamy. UE bywa także skuteczna w zarządzaniu finansowym. To jednak, jak każda gra o duże pieniądze, jest płaszczyzną starcia rozmaitych interesów i niekoniecznie dobro wspólne musi rozstrzygać o podejmowanych decyzjach. Unia nie jest stowarzyszeniem równych państw i jej mocarstwa wiodące mają w niej więcej do powiedzenia niż słabsi partnerzy. Decyzje finansowe zapadają więc stosownie do tego faktu. Zupełnie natomiast UE nie nadaje się do ratowania ludzi w sytuacji ich zagrożenia. Nie po to była stworzona i oczekiwanie od niej skuteczności w takich sytuacjach jest naiwnością.

Jak stworzono fundusze UE na walkę ze skutkami koronawirusa

UE oświadczyła, że wyasygnowała na walkę nie tyle z koronawirusem, ile ze skutkami – głównie gospodarczymi – jego epidemii sumę 37 mld euro. Ujmując rzecz dokładniej, nie tyle wyasygnowała, co wyasygnuje (czas niedokonany jest tu ważny), a w istocie obiecuje przesunąć 29 mld euro z polityki spójności, tzn. z funduszy transferowanych do biedniejszych państw unijnych, i przymierza się zgodnie z propozycją KE do zniesienia w tym roku obowiązku zwrotu przez kraje członkowskie niewydanych płatności zaliczkowych na fundusze strukturalne. Da to dodatkowo ok. 8 mld euro z budżetu UE, które państwa unijne będą mogły wykorzystać do walki ze skutkami epidemii. Razem czyni to rzeczoną sumę 37 mld euro. Pod pretekstem walki z koronawirusem dokonano więc operacji de facto ograniczenia transferów środków do regionów biedniejszych, co od dawna było postulatem państw płatników netto. Rząd polski poparł to rozwiązanie. Oczywiście mamy do czynienia, co naturalne, z działaniami ad hoc i nie oznacza to jeszcze trwałego uszczuplenia owych transferów, obecnie zaś utrudnia ich obcięcie (pieniądze zostają, choć zmieniają cel, zapewne stąd polskie poparcie dla tego rozwiązania), co jest jednak wyraźnym sygnałem, w którym kierunku idą przyjmowane rozwiązania.

Działania pozytywne

Komisja Europejska proponuje uelastycznienie reguł finansowych obowiązujących w ramach jednolitego rynku europejskiego. Zakazują one państwom członkowskim udzielania z środków publicznych pomocy firmom prywatnym, gdyż takie dotacje łamałyby zasady równej konkurencji. W warunkach pandemii, gdy liczne firmy, a nawet całe branże (rozrywkowa, gastronomiczna, komunikacyjna itd.) tracą klientów i dochody, zakaz ten ma być zawieszony, a reguły pomocy zliberalizowane, podobnie jak zasady dyscypliny budżetowej, surowe od czasu kryzysu finansów południowej strefy euro. Sama UE ma zagwarantować pożyczki w wysokości 8 mld euro dla 100 tys. firm. 1 mld euro ma być przekierowany z unijnego budżetu jako gwarancja dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Ma to pomóc w przekonaniu banków komercyjnych do zapewnienia płynności finansowej małym i średnim firmom. UE ma też umożliwić rządom (tzn. znieść ograniczenia prawne dotyczące interwencjonizmu państwowego) zapewnienie płynności finansowej bankom



zawartość zablokowana

Autor: Przemysław Żurawski vel Grajewski


Pozostało 51% treści.

Chcesz przeczytać artykuł do końca? Wyślij SMS i wprowadź kod lub wykup prenumeratę i zaloguj się.

Dostęp do artykułu
wyślij sms o treści GP1 na numer 7155
koszt 1 zł (1,23 zł brutto)
Prenumerata
Mam dostęp
zaloguj się





reklama

















#DziękujeMyZaOdwagę
reklama