3 zasoby decydujące o przyszłości świata

fot. Marcin Pegaz/Gazeta Polska (2)
fot. Marcin Pegaz/Gazeta Polska (2)

Forum Wizja Rozwoju\ Kongres 3W – przewagi polskiej gospodarki

W ramach ostatniej edycji Forum Wizja Rozwoju w Gdyni odbył się Kongres 3W – woda, wodór, węgiel, współorganizowany z BGK. Polska stoi bowiem przed szansą, by wykorzystać oparte na nich technologie do zrównoważonego rozwoju gospodarki.

– Zainaugurowany właśnie Kongres 3W – woda, wodór, węgiel koncentruje się na zasobach, które będą stanowić o przyszłości planety. Nie koncentrujmy się na tym, że węgiel to samo zło. Zapraszamy do myślenia o nowoczesnych technologiach węglowych. Zmiany klimatyczne i transformacja energetyczna to wyzwania, przed którymi stoi cały świat. Chcemy jako bank rozwoju inicjować dyskusję o wykorzystaniu wodoru, wody i węgla poza energetyką oraz realnie zmieniać naszą gospodarkę w perspektywie najbliższych kilkunastu lat – stwierdziła na wstępie kongresu Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes BGK. 

Jej zdaniem kryzys związany z koronawirusem pokazał, co może tworzyć przewagę polskiej gospodarki. – Ponad 30 lat temu internet zrewolucjonizował światowy biznes. A teraz to właśnie nowoczesne wykorzystywanie zasobów wody, wodoru i węgla może zrewolucjonizować globalną gospodarkę.

Zgodnie z założeniami Kongres 3W, pod egidą BGK, zainicjował dyskusję i rozpoczął działania, które w długoterminowej perspektywie wzmocnią konkurencyjność polskich przedsiębiorstw zajmujących się wykorzystaniem wodoru, wody i innowacyjnych technologii węglowych.

Woda, wodór i węgiel wpisują się w plan zrównoważonej gospodarki na wiele lat

– Z naszej perspektywy 3W, od których wziął nazwę kongres w ramach Forum Wizja Rozwoju, są kluczowe – stwierdził Paweł Nierada, I wiceprezes BGK. – Nie mówimy w tym przypadku o krótkim okresie. Woda, wodór i węgiel wpisują się bowiem w plan zrównoważonej gospodarki na wiele lat, który ma przynieść ze sobą działania aktywizujące środowiska biznesu dla budowania gospodarki 4.0 – dodał. – Mamy tu duży potencjał w obrębie nowoczesnych technologii wodorowych, węglowych czy w zakresie zarządzania zasobami wodnymi. A w gospodarce 4.0 nie chodzi o uzyskiwanie niskiej ceny siły roboczej, ale o jak najbardziej wszechstronne stosowanie innowacyjnych technologii w zakresie 3W. Chcemy prowokować innowacyjne działania w wielu sektorach. Wierzymy, że przy współpracy z innymi instytucjami uda nam się stworzyć przestrzeń wymiany pomysłów, w której nauka spotka się z biznesem. Zamierzamy wesprzeć odpowiednimi rozwiązaniami finansowymi obecne i przyszłe inwestycje w zakresie rozwoju 3W – zakończył wiceprezes Nierada.

– Mamy wiele zaległości w wykorzystywaniu zasobów wód opadowych. W krajach zachodnioeuropejskich zagospodarowuje się ich ok. 40 proc., podczas gdy u nas tylko 5 proc. – poinformował Ireneusz Zyska, wiceminister klimatu i środowiska, pełnomocnik rządu ds. odnawialnych źródeł energii. – Marnujemy więc to dobro – zaznaczył.

Dodał, że z inicjatywy szefa jego resortu Michała Kurtyki wdrażany jest program Miasto z Klimatem. – Chodzi o to, by odbetonować miasta i racjonalnie zagospodarować w nich zasoby wodne, by stanowiły na ich terenie strefy wypoczynku. Pracujemy także w resorcie nad polską strategią wodorową. Wodór to dla nas istotne paliwo. Jesteśmy bowiem jego trzecim producentem w Europie i piątym na świecie. Wiceminister poinformował także, iż UE przeznaczyła 470 mld euro na rozwój technologii wodorowych. – A Polska ma być znaczącym beneficjentem tych środków – dodał.

Jak podkreślała prof. Małgorzata Jakubowska z Politechniki Warszawskiej, węgiel to pierwiastek, który tworzy największą liczbę zawiązków chemicznych. – Trudno wyobrazić sobie życie bez jego obecności. Ma szerokie zastosowanie m.in. w przemyśle chemicznym, farmaceutycznym, kosmetycznym czy spożywczym. Wszystkie te branże wykorzystują związki węgla. Trzeba rozwijać oparte na nich nowoczesne technologie, w tym grafen – dodała.

Artur Michalski, wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, poinformował, że NFOŚiGW wraz z Bankiem Ochrony Środowiska finansuje rozmaite przedsięwzięcia związane z gospodarką wodną. – M.in. w zakresie ochrony wód, które chronimy przed zanieczyszczeniami i rozwijamy sieć oczyszczalni ścieków. Mamy też, wspólnie z resortem klimatu i środowiska, program Moja Woda – retencjonowania wód, zwłaszcza w aspekcie przeciwpowodziowym, by najlepiej zagospodarować istniejące już zasoby – zauważył.

Zdaniem Piotra Dardzińskiego, prezesa Sieci Badawczej Łukasiewicz, Kongres 3W odpowiada na nasze największe potrzeby, które doprecyzowują projekty dotyczące wody, wodoru i węgla. – Nasze 32 instytuty z 4 tys. naukowców prowadzą badania we wszystkich trzech obszarach, którym poświęcony jest Kongres 3W: tj. wody, wodoru i węgla. Musimy nauczyć się zarabiać m.in. na magazynowaniu wodoru, ale też na upowszechnianiu grafenu.

Ekosystem 3W powinien spełniać kilka funkcji

W opinii Radosława Kwietnia, członka zarządu BGK, najbardziej istotny w odniesieniu do 3W jest komponent biznesowy. – Pracowałem przy konstrukcji ekosystemu 3W, który powinien spełniać kilka funkcji – mówił Kwiecień. – Badanie świadomości społeczeństwa w zakresie wyboru rozwiązań opartych na tych technologiach – to będzie bowiem tworzyło rynek dla firm i banków, które będą finansować rozwiązania dla 3W. Ponadto chcemy stanowić wsparcie dla twórców polskiego prawa, by tworzyć stabilny impuls dla tych rozwiązań. Chcemy też pełnić funkcję integratora środowiska. Rzecz jasna rolą naszego banku będzie współfinansowanie takich przedsięwzięć – tworzenie dla nich wehikułów inwestycyjnych. Dla biznesu chcemy być realnym partnerem, który wyłoży środki finansowe na takie projekty, które w znaczący sposób będą oddziaływały na rozwój polskiej gospodarki.

Jak przypomniał Bartłomiej Orzeł, pełnomocnik premiera ds. programu Czyste Powietrze, od 2023 r. nie będzie już w sprzedaży kotłów na węgiel. – Ale myślimy, jak go wykorzystać, stosując nowoczesne technologie. Jednocześnie zdajemy sobie sprawę, że w przyszłości do produkcji ciepła wykorzystywane będą pompy ciepła sprzężone z fotowoltaiką. Mogą stanowić one dobre narzędzie do pozyskiwania wodoru. Będziemy budować sieci gazowe i wykorzystywać w nich mieszankę wodoru z gazem. Będziemy także szerzej wykorzystywać wody geotermalne do ogrzewania gospodarstw domowych w miastach.

Tomasz Jarmicki, dyr. departamentu badań i innowacji w PGNiG, dodał, że jego firma bada możliwości wykorzystania wodoru do mieszania go z gazem ziemnym i rozprowadzania sieciami gazowymi. – Ale jeszcze dotąd wodór nie miał u nas takiego zastosowania, choć np. w Niemczech już tak. Uruchomiliśmy program Power to Gas i obecnie budujemy pierwszą instalację, by bezpiecznie posługiwać się wodorem w istniejącej infrastrukturze – dodał Jarmicki.

– Unijny Zielony Ład dobitne pokazuje, jak dużo będzie musiało nastąpić zmian technologicznych, w których istotną rolę do odegrania będzie miała woda, wodór i węgiel – uważa Bartosz Krzemiński z Biura Strategii PKN Orlen. – Dla nas wyzwanie nr 1 będzie stanowiła produkcja zielonego wodoru w sytuacji, gdy nawet do 100 euro/t wzrosnąć mogą już wkrótce ceny CO2 w unijnym systemie ETS handlu emisjami CO2 rozszerzanym na transport i przemysł. Będziemy więc zainteresowani technologiami stawiającymi na efektywność energetyczną – dodał Krzemiński.

– Chciałbym, by podobna wymiana myśli tworzyła okazje do robienia biznesu z uwzględnieniem zarówno dużych, jak i małych firm i pozwoliła zbudować model finansowania wynikających stąd przedsięwzięć, rozwijających nowatorskie zastosowania wody, węgla i wodoru. W BGK mamy odpowiedni kapitał, by projekty, o których tu mówiliśmy, zamieniać w rzeczywistość – stwierdził na zakończenie Radosław Kwiecień.

Materiał powstał we współpracy z BGK

Maciej Pawlak