Sektor finansowy w Polsce nieco słabszy, ale nadal stabilny

fot. Piotr Galant / Gazeta Polska
fot. Piotr Galant / Gazeta Polska

KOMENTARZ RYNKOWY \ RAPORT O SEKTORZE BANKOWYM

Narodowy Bank Polski opublikował „Raport o stabilności systemu finansowego” na luty 2016 r. Raport zawiera omówienie sytuacji instytucji rynku finansowego, przewidywań rozwoju sytuacji makro oraz zmian prawnych, opinię na temat tych zmian oraz opinię na temat odporności sektora na niekorzystne (stresowe) scenariusze rozwoju wypadków. Raport dotyczy sektora bankowego, niekredytowych instytucji finansowych (w tym funduszy inwestycyjnych) oraz SKOK-ów. Branża SKOK znajduje się od dłuższego czasu w trudniejszej sytuacji, jednak nie może stanowić systemowego zagrożenia ze względu na niewielki rozmiar. Co do sektora bankowego, bieżąca sytuacja uległa pogorszeniu. Od kilku lat spada marżowość banków, co jest związane ze środowiskiem obniżających się stóp procentowych. Marża odsetkowa netto (czyli – w przybliżeniu – różnica w odsetkach, jakie bank płaci za ulokowane środki oraz tych, które pobiera za udzielone kredyty) jest obecnie na poziomie 2–2,5 pkt proc., podczas gdy przed 5 laty była niewiele niższa od 3 pkt proc. Spada też zwrot na kapitale własnym. Sam fakt niskich zwrotów w branży nie musi być odczytywany jako coś złego, jeśli świadczy po prostu o konkurencyjności. Banki służą nam wszystkim oraz gospodarce i konkurencyjne niskie marże oznaczają tańsze finansowanie firm oraz kredytów dla ludności lub wyższe odsetki na lokatach. Z drugiej strony należy sobie zdawać sprawę, że kumulowane zyski stanowią bufor dla pokrycia ewentualnych problemów, np. zwiększenia się wartości kredytów zagrożonych na skutek osłabienia makroekonomicznego. W kontekście makroekonomicznym NBP jest pozytywnie nastawiony do przyszłości. Europa Środkowa ma sobie radzić lepiej od Europy Zachodniej, dla Polski ścieżka wzrostu nieco słabnie, ale nadal jest solidna (środek projekcji to w przybliżeniu 3,5 proc.). Raport podtrzymuje też tezę o rychłym wejściu w inflację i zbliżaniu się do celu inflacyjnego po roku 2017. Istotnie pogorszyła się niestety odporność systemu bankowego na szoki. Scenariusz szokowy NBP zakłada wzrost cen surowców do poziomu z roku 2014, załamanie wzrostu w krajach rozwiniętych i trudności u odbiorców polskiego eksportu, osłabienie złotego i wzrost kursów dolara oraz franka szwajcarskiego związany z ucieczką kapitału do bezpiecznych stref. W związku z tym dynamika PKB spada do 0,5 proc. w 2016 r. oraz 1,9 proc. w 2017 r. W takim scenariuszu dwukrotnie mają wzrosnąć odpisy na utratę wartości kredytów (choć nadal pozostaną niskie na poziomie 1,1 proc.), marża odsetkowa nie osłabnie (wspomagana wzrostem stóp rynkowych), ale zwrot na aktywach zejdzie poniżej zera. Najistotniejszym problemem będzie jednak konieczność dokapitalizowania sektora na prawie 14 mld zł. Banki są więc obecnie wyeksponowane na ryzyka, z którymi będzie trudno sobie poradzić, tak aby zachować kapitałowe standardy bezpieczeństwa. Narodowy Bank Polski odnosi się w raporcie także do nowych uwarunkowań prawnych – podatku od aktywów oraz projektu dotyczącego przewalutowania kredytów w obcych walutach. Na podstawie ogólnych założeń i dostępnej wiedzy raport mówi o stratach sięgających 44 mld zł i zejściu ponad połowy banków w Polsce do ujemnych zwrotów na aktywach (ROA). NBP wyraźnie krytykuje projekt, sugerując trzy zasady, jakie powinny towarzyszyć rozwiązaniu problemu kredytów walutowych: uniknięcie destabilizacji sektora bankowego i ograniczania akcji kredytowej, uniknięcie „moral hazard” (pokusy nadużyć z uwagi na brak konsekwencji) oraz ograniczenie pomocy do kredytobiorców mających problemy niezależnie od waluty kredytu (środki wydane na przewalutowanie długu osób będących w dobrej sytuacji finansowej mogłyby być przeznaczone na pomoc osobom zadłużonym w złotych, a będącym w trudnej sytuacji).
     

SUBSKRYBUJ aby mieć dostęp do wszystkich tekstów gpcodziennie.pl

Masz już subskrypcję? Zaloguj się

* Masz pytania odnośnie subskrypcji? Napisz do nas prenumerata@gpcodziennie.pl

W tym numerze