Jacek Szpakowski

Pies czy wilk?

numer 2506 - 12.12.2019
Naukowcy mają kolejną zagadkę. Na Syberii w wiecznej zmarzlinie natknięto się na zamrożone szczenię. Badania wykazały, że zwierzę ma 18 tys. lat. Przeprowadzone badania genetyczne jednak nie ujawniły, czy jest to wilk, czy udomowiony przez ludzi pies.

​Upadek przez klimat?

numer 2504 - 10.12.2019
IMPERIUM NOWOASYRYJSKIE Naukowcy długo zastanawiali się nad zagadkowym upadkiem imperium nowoasyryjskiego. Istniało na ten temat wiele hipotez i teorii. Tymczasem okazuje się, że rozwiązaniem tej zagadki mógł być klimat, który spowodował długotrwałą suszę w tym rejonie świata.

Odległe światy o wielu słońcach

numer 2500 - 05.12.2019
Czy Ziemia jest jedyną planetą nadającą się do zamieszkania we wszechświecie, czy też jest gdzieś więcej światów, które są w stanie podtrzymać życie? A jeśli tak, to jak mogą one wyglądać? Aby odpowiedzieć na te ważne pytania, naukowcy poszukują egzoplanet: odległych światów, które krążą wokół innych gwiazd poza naszym Układem Słonecznym.

​„Letnicy” – inteligencja ze wszystkimi wadami

numer 2495 - 29.11.2019
TEATR „Letnicy” Maksima Gorkiego to powstały w roku 1904 dramat, który stawia wiele potrzebnych pytań, dotyczących m.in. roli i stanu inteligencji nie tylko w przedrewolucyjnej Rosji, lecz także we współczesnej Polsce.

​Zestresowany? Głęboki sen przywróci ci formę

numer 2492 - 26.11.2019
NREM Według przeprowadzonych ostatnio badań nieprzespana noc może prowadzić nawet do 30-proc. wzrostu poziomu stresu emocjonalnego. Naukowcy ustalili, że typem snu, który najbardziej uspokaja i resetuje niespokojny mózg, jest głęboki sen, znany również jako sen wolnofalowy o nieszybkim ruchu gałek ocznych (NREM).

Voyagery przekazały nowe informacje

numer 2487 - 20.11.2019
UKŁAD SŁONECZNY Dane zebrane przez dwie sondy kosmiczne Voyager mogą rzucić nowe światło na strukturę Układu Słonecznego. Czterdzieści dwa lata po wystrzeleniu sondy kosmicznej wciąż działają i zbierają informacje o odległych rejonach naszego układu planetarnego oraz dalszym sąsiedztwie Słońca.

​Czy komputer kwantowy już działa?

numer 2474 - 05.11.2019
TECHNOLOGIE Google poinformował właśnie, że zaawansowany technologicznie komputer po raz pierwszy osiągnął „przewagę kwantową”, przewyższając wydajność konwencjonalnych urządzeń. Procesor kwantowy giganta technologicznego Sycamore był w stanie wykonać określone zadanie w 200 s, które zajęłoby najlepszym superkomputerom na świecie 10 tys. lat.

Czy istnieją planety podobne do Ziemi?

numer 2470 - 29.10.2019
WSZECHŚWIAT Zdaniem naukowców z University of California w Los Angeles jest to bardzo prawdopodobne. Zespół astrofizyków i geochemików z UCLA przedstawił ostatnio nowe dowody na to, że Ziemia może nie być wyjątkowa. Opracowana metoda szczegółowej analizy geochemii wskazuje, że planet skalistych może być w naszej galaktyce bardzo dużo.

Czy na marsjańskiej glebie wzejdą pomidory?

numer 2465 - 23.10.2019
ROLNICTWO W KOSMOSIE Według przeprowadzonych ostatnio badań i symulacji zarówno na glebie księżycowej, jak i marsjańskiej możliwa jest uprawa roślin. Zdaniem holenderskich naukowców zajmujących się rolnictwem marsjańską glebę da się porównać z ziemską. Czy jednak owoce tych roślin będą zdrowe i pozbawione trujących pierwiastków?

Eksplozja w centrum naszej galaktyki

numer 2458 - 15.10.2019
Zdaniem naukowców 3,5 miliona lat temu w centrum Drogi Mlecznej doszło do potężnej eksplozji czarnej dziury. Energia z tego kataklizmu z prędkością światła rozeszła się po naszej całej galaktyce, a jej skutek był odczuwalny w odległości 200 tys. lat świetlnych.

Odkopano Nowy Jork epoki brązu

numer 2455 - 11.10.2019
Izraelscy archeolodzy poinformowali o odkryciu 5000-letniego miasta, którego fundamenty wskazują na wyrafinowane planowanie urbanistyczne. Rozplanowanie ulic nastąpiło wcześniej, niż dotychczas sądzono. Izraelski Urząd ds. Starożytności nazwał miasto Nowym Jorkiem wczesnej epoki brązu.

Koty również przywiązują się do ludzi

numer 2452 - 08.10.2019
Koty mają reputację zdystansowanych i niezależnych. Jednak badanie sposobu, w jaki koty domowe reagują na swoich opiekunów, sugeruje, że ich zdolności społeczno-poznawcze i przywiązanie do ludzi były dotąd niedoceniane.

Zagadka z epoki brązu rozwiązana

numer 2452 - 08.10.2019
PREHISTORIA Pochodzenie cyny potrzebnej, by wytworzyć brąz w epoce brązu, od lat było wielką zagadką dla naukowców. Początkowo uważano, że była ona sprowadzana z Azji Środkowej. Tymczasem zdaniem badaczy z Uniwersytetu w Heidelbergu oraz Curt Engelhorn Centre for Archaeometry w Mannheim pochodziła ona najprawdopodobniej ze złóż europejskich.

Sterowanie komputerem za pomocą fal mózgowych?

numer 2448 - 03.10.2019
To brzmi jak prawdziwe science fiction. A jednak jesteśmy coraz bliżej, by sterowanie urządzeniami elektronicznymi za pomocą fal mózgowych stało się możliwe. Naukowcy opracowali właśnie nowy typ elektrody elektroencefalograficznej (EEG), który może to zrobić bez kleistego żelu wymaganego w przypadku konwencjonalnych elektrod.

​Na szczęście warto poczekać

numer 2434 - 17.09.2019
TEATR Baśń „Śpiąca Królewna” Charlesa Perraulta należy do klasyki. W świetnej adaptacji Hanny Januszewskiej możemy ją teraz oglądać w warszawskim Teatrze Lalka. Na uwagę zasługuje to, że muzykę do spektaklu napisał Jerzy Wasowski. Powodów do polecenia tego przedstawienia jest jednak więcej.

Czy uzależniamy się od leków?

numer 2432 - 14.09.2019
ZDROWIE Setki tysięcy osób w Wielkiej Brytanii jest uzależnionych od leków antydepresyjnych bądź opioidów – alarmują eksperci. PHE (Public Health England) dokonało niedawno szacunków dotyczących korzystania z leków przeciwbólowych, antydepresyjnych oraz nasennych, które są zażywane już przez jedną czwartą mieszkańców Wysp. Wnioski nie są optymistyczne.

Blaski i cienie wegetarianizmu

numer 2432 - 14.09.2019
U osób, które stosują dietę wegańską i wegetariańską, jest co prawda mniejsze ryzyko wystąpienia chorób serca, ale za to wyższe ryzyko udaru – twierdzą autorzy najnowszych badań. Według przeprowadzonych szacunków weganie mają średnio o 10 chorób serca mniej na 1000 osób, ale za to o trzy udary więcej w porównaniu z osobami jedzącymi mięso.

​Milionerzy ze srebrnych dużych ekranów

numer 2416 - 27.08.2019
SHOW-BIZNES Scarlett Johansson już drugi rok z kolei otwiera listę najlepiej opłacanych aktorek na świecie według „Forbesa”. W aktorskim show-biznesie zajmuje jednak, po siedmiu aktorach, dopiero ósme miejsce. Z mężczyzn z kolei najwięcej zarobił Dwayne Johnson.

Śniadanie – jeść czy nie?

numer 2398 - 07.08.2019
Śniadanie jest przez niektórych uważane za najważniejszy posiłek w ciągu dnia. Jednak niewłaściwie dobrane składniki odżywcze mogą sprawić, że trudno będzie nam stracić na wadze. Warto więc przemyśleć, co możemy zjeść na nasz pierwszy posiłek w ciągu dnia, by zyskać energię, a jednocześnie nie przytyć.

Warto jeść brokuły

numer 2385 - 23.07.2019
Od dawna mówi się o zaletach roślin kapustowatych. Ostatnie badania potwierdziły, że brokuły i inne rośliny z tej grupy obniżają ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych.