Jacek Szpakowski

Eksplozja w centrum naszej galaktyki

numer 2458 - 15.10.2019
Zdaniem naukowców 3,5 miliona lat temu w centrum Drogi Mlecznej doszło do potężnej eksplozji czarnej dziury. Energia z tego kataklizmu z prędkością światła rozeszła się po naszej całej galaktyce, a jej skutek był odczuwalny w odległości 200 tys. lat świetlnych.

Odkopano Nowy Jork epoki brązu

numer 2455 - 11.10.2019
Izraelscy archeolodzy poinformowali o odkryciu 5000-letniego miasta, którego fundamenty wskazują na wyrafinowane planowanie urbanistyczne. Rozplanowanie ulic nastąpiło wcześniej, niż dotychczas sądzono. Izraelski Urząd ds. Starożytności nazwał miasto Nowym Jorkiem wczesnej epoki brązu.

Koty również przywiązują się do ludzi

numer 2452 - 08.10.2019
Koty mają reputację zdystansowanych i niezależnych. Jednak badanie sposobu, w jaki koty domowe reagują na swoich opiekunów, sugeruje, że ich zdolności społeczno-poznawcze i przywiązanie do ludzi były dotąd niedoceniane.

Zagadka z epoki brązu rozwiązana

numer 2452 - 08.10.2019
PREHISTORIA Pochodzenie cyny potrzebnej, by wytworzyć brąz w epoce brązu, od lat było wielką zagadką dla naukowców. Początkowo uważano, że była ona sprowadzana z Azji Środkowej. Tymczasem zdaniem badaczy z Uniwersytetu w Heidelbergu oraz Curt Engelhorn Centre for Archaeometry w Mannheim pochodziła ona najprawdopodobniej ze złóż europejskich.

Sterowanie komputerem za pomocą fal mózgowych?

numer 2448 - 03.10.2019
To brzmi jak prawdziwe science fiction. A jednak jesteśmy coraz bliżej, by sterowanie urządzeniami elektronicznymi za pomocą fal mózgowych stało się możliwe. Naukowcy opracowali właśnie nowy typ elektrody elektroencefalograficznej (EEG), który może to zrobić bez kleistego żelu wymaganego w przypadku konwencjonalnych elektrod.

​Na szczęście warto poczekać

numer 2434 - 17.09.2019
TEATR Baśń „Śpiąca Królewna” Charlesa Perraulta należy do klasyki. W świetnej adaptacji Hanny Januszewskiej możemy ją teraz oglądać w warszawskim Teatrze Lalka. Na uwagę zasługuje to, że muzykę do spektaklu napisał Jerzy Wasowski. Powodów do polecenia tego przedstawienia jest jednak więcej.

Czy uzależniamy się od leków?

numer 2432 - 14.09.2019
ZDROWIE Setki tysięcy osób w Wielkiej Brytanii jest uzależnionych od leków antydepresyjnych bądź opioidów – alarmują eksperci. PHE (Public Health England) dokonało niedawno szacunków dotyczących korzystania z leków przeciwbólowych, antydepresyjnych oraz nasennych, które są zażywane już przez jedną czwartą mieszkańców Wysp. Wnioski nie są optymistyczne.

Blaski i cienie wegetarianizmu

numer 2432 - 14.09.2019
U osób, które stosują dietę wegańską i wegetariańską, jest co prawda mniejsze ryzyko wystąpienia chorób serca, ale za to wyższe ryzyko udaru – twierdzą autorzy najnowszych badań. Według przeprowadzonych szacunków weganie mają średnio o 10 chorób serca mniej na 1000 osób, ale za to o trzy udary więcej w porównaniu z osobami jedzącymi mięso.

​Milionerzy ze srebrnych dużych ekranów

numer 2416 - 27.08.2019
SHOW-BIZNES Scarlett Johansson już drugi rok z kolei otwiera listę najlepiej opłacanych aktorek na świecie według „Forbesa”. W aktorskim show-biznesie zajmuje jednak, po siedmiu aktorach, dopiero ósme miejsce. Z mężczyzn z kolei najwięcej zarobił Dwayne Johnson.

Śniadanie – jeść czy nie?

numer 2398 - 07.08.2019
Śniadanie jest przez niektórych uważane za najważniejszy posiłek w ciągu dnia. Jednak niewłaściwie dobrane składniki odżywcze mogą sprawić, że trudno będzie nam stracić na wadze. Warto więc przemyśleć, co możemy zjeść na nasz pierwszy posiłek w ciągu dnia, by zyskać energię, a jednocześnie nie przytyć.

Warto jeść brokuły

numer 2385 - 23.07.2019
Od dawna mówi się o zaletach roślin kapustowatych. Ostatnie badania potwierdziły, że brokuły i inne rośliny z tej grupy obniżają ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych.

Czy supernowa nauczyła nas chodzić?

numer 2385 - 23.07.2019
Czy pobliski wybuch supernowej był jedną z przyczyn, dla których istoty człekokształtne stanęły na dwóch nogach i zaczęły chodzić? Naukowcy z University of Kansas twierdzą, że tak. Ich zdaniem bombardowanie ziemskiej atmosfery zalewem elektronów powodowało częste burze i pożary buszu, zmuszając humanoidy do zmiany środowiska.

Niebezpieczny poziom antybiotyków w rzekach

numer 2382 - 19.07.2019
Z przeprowadzonych ostatnio badań wynika, że koncentracja antybiotyków w niektórych dużych rzekach przekracza bezpieczny poziom aż 300 razy. Badacze sprawdzili obecność 14 najczęściej używanych antybiotyków w rzekach w 72 krajach na sześciu kontynentach. Okazało się, że antybiotyki były obecne w 65 proc. monitorowanych miejsc.

Woda z planetarnej kolizji?

numer 2382 - 19.07.2019
Ziemia jest unikatem w naszym systemie planetarnym. Jako jedyna posiada stosunkowo dużą ilość wody oraz sporego satelitę, który stabilizuje jej oś obrotu. Zdaniem naukowców obie te cechy są konieczne, by życie na naszej planecie mogło się rozwijać.


La Gioconda u lekarza

numer 2380 - 17.07.2019
„Mona Liza” da Vinci zachwyca i ściąga uwagę nie tylko znawców sztuki. Już jakiś czas temu lekarze zwracali uwagę na odcień skóry uwiecznionej na obrazie Lisy Gherardini, jej wyjątkowo grubą szyję oraz zagadkowy uśmiech, co ich zdaniem miałoby świadczyć o chorobie modelki. Tymczasem jeden z amerykańskich lekarzy stanął w obronię jej dobrego stanu zdrowia.

Szczęście współmałżonka przedłuża życie

numer 2379 - 16.07.2019
Przez lata psycholodzy starali się rozwikłać tajemnicę udanych małżeństw. Jakie cechy wpływają na trwałość związku i decydują o tym, że ludzie chcą być ze sobą. Tym razem o odpowiedź pokusili się holenderscy naukowcy, których zdaniem to poczucie szczęścia ma decydujący wpływ na długość małżeństwa, co więcej, przedłuża ono także życie.

Szekspirowski eksperyment Zadary

numer 2352 - 13.06.2019
TEATR „Romeo i Julia” w warszawskim Teatrze Studio sprawia wrażenie delikatnej kpiny z klasycznego tekstu Wiliama Szekspira. Mimo że aktorzy robią, co mogą, by wciągnąć widza w tok akcji, wyraźnie wyczuwa się pewną sztuczność przedstawionych scen. Cóż, zamiana szesnastowiecznej Werony na współczesną Warszawę się nie powiodła.

Zbombardowali asteroidę

numer 2351 - 12.06.2019
Japońska sonda kosmiczna „Hayabusa2” przesłała na Ziemię zdjęcia powstałego w wyniku uderzenia ładunku wybuchowego krateru na powierzchni planetoidy (162173) Ryugu. Tym samym powodzeniem zakończył się eksperyment polegający na uderzeniu małego impaktora w powierzchnię Ryugu.

Pszczoły potówki w ludzkim oku

numer 2344 - 04.06.2019
Tajwański lekarz znalazł aż cztery pszczoły potówki wewnątrz oka pacjentki. Jest to pierwszy taki przypadek na tej azjatyckiej wyspie. Insekty te, znane jako Halictidae, odżywiają się potem i łzami, niemniej rzadko się zdarza, by wpadały do oczu.

Co wpłynęło na wygląd naszych twarzy

numer 2341 - 31.05.2019
Zdaniem antropologów nasza twarz, której codziennie przyglądamy się w lustrze, jest rezultatem trwającej miliony lat ewolucji. Naukowcy twierdzą, że nie tylko odzwierciedla ona najbardziej charakterystyczne cechy, których używamy do tego, by zidentyfikować i rozpoznać innych, ale została ukształtowana przez naszą dietę, sposób, w jaki oddychamy, widzimy czy się komunikujemy.