W Polsce powstaną małe elektrownie atomowe

fot.
fot.

INNOWACJE \ Mały atom przyszłością energetyczną

PKN Orlen i Synthos Green Energy, spółka współpracująca w ramach partnerstwa strategicznego z GE Hitachi, podpisały umowę, dotyczącą rozwijania w Polsce technologii jądrowej i budowy małych oraz mikroreaktorów atomowych. Projekt ten wpisuje się w strategiczne cele Grupy ORLEN, ukierunkowane na osiągnięcie neutralności emisyjnej do połowy obecnego stulecia.

Odejście od paliw kopalnianych i wykorzystywanie alternatywnych źródeł energii to obecnie jedno z największych wyzwań, przed jakimi stoi nie tylko nasz kontynent, ale też cały świat. Transformacja energetyczna już się dokonuje i państwa, które za nią nie nadążą, znajdą się w bardzo trudnej sytuacji. Niedawno na łamach „Gazety Polskiej Codziennie” pisaliśmy o wodorze, który określany jest „paliwem przyszłości”. Dziś natomiast przyjrzymy się tzw. małemu atomowi, który budzi spore zainteresowanie m.in. naszego giganta z branży paliwowo-energetycznej, czyli PKN ORLEN.

Mały atom – duże oczekiwania

W ostatnich dekadach sporo mówiło się o niebezpieczeństwach, jakie niesie ze sobą wytwarzanie energii atomowej. Jednak czasy się zmieniają, rozwój technologii dynamicznie postępuje i atom zaczyna wracać do łask. Podczas szczytu klimatycznego ONZ w Glasgow, który zorganizowano w pierwszej połowie listopada br., przedstawiciele wielu krajów oraz eksperci od energetyki doszli do wniosku, że bez względu na zagrożenia i konsekwencje, które ta technologia może spowodować, jest to jedyne źródło energii, które łączy stałość dostaw, znaną z systemu opartego na paliwach kopalnianych, z zeroemisyjnością, która jest największym atutem odnawialnych źródeł energii. Budowa dużych bloków atomowych nadal budzi lekkie obawy ze względu na wydarzenia z przeszłości. Dlatego też powstała koncepcja małych reaktorów instalowanych punktowo (np. na osiedlach, w skupiskach bloków czy w zakładach przemysłowych), które są bezpieczne i zasilą energią lokalnych odbiorców. Te konstrukcje nazwano SMR (small modular reactors).

SMR – modułowe reaktory

SMR, czyli małe modułowe reaktory jądrowe, jak sama nazwa wskazuje, są znacznie mniejsze od tradycyjnych, dużych kompleksów jądrowych, które zbudowane są z 2–4 bloków. Z założenia ich moc nie przekracza 300 MW. Niewątpliwą zaletą SMR jest krótszy czas ich budowy. Są one dostarczane jako gotowe moduły, więc prace przygotowawcze są mniej czasochłonne i angażujące. Ponadto koszt budowy jednego bloku jest stosunkowo niski, a możliwość instalowania blisko odbiorców obniża rachunki za sieć i przesył. Ponadto SMR są bezpieczne zarówno dla otoczenia i ludzi w nim zamieszkujących, a także są przyjazne środowisku. Analitycy z Polskiego Instytutu Ekonomicznego informowali kilka miesięcy temu, że na świecie realizowanych jest ponad 70 projektów budowy małych modułowych reaktorów jądrowych. Rosnące zainteresowanie tym tematem widać także na naszym kontynencie, ponieważ sama Komisja Europejska zdążyła zorganizować już warsztaty dotyczące SMR.

PKN ORLEN i mały atom

Na początku grudnia br. PKN ORLEN i Synthos Green
Energy podpisały umowę inwestycyjną zakładającą utworzenie spółki joint venture ORLEN Synthos Green Energy. Głównym celem tego przedsięwzięcia będzie przygotowanie i komercjalizacja w Polsce technologii małych reaktorów jądrowych. Koncern w specjalnym komunikacie podkreślił, że „to szansa nie tylko na przyspieszenie dekarbonizacji aktywów produkcyjnych Grupy ORLEN, ale także zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i rozwój krajowej gospodarki poprzez wykorzystanie polskiego łańcucha dostaw”.

Powołana do życia spółka ma zająć się głównie jednym modelem reaktora – chodzi o BWRX-300 GE Hitachi Nuclear Energy. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że GE Hitachi jest jedną z najbardziej zaawansowanych firm w technologii mikro- i małych reaktorów jądrowych.

Wracając do samego BWRX-300 GE Hitachi Nuclear Energy, to płocki koncern poinformował, że konstrukcja posiada systemy bezpieczeństwa pasywnego, czyli mechanizmy uruchamiające samoistne inicjowanie się procedur chłodzenia, bez potrzeby angażowania w nie obsługi ludzkiej aż przez 7 dni. „Tego typu rozwiązania umożliwiają bezpieczniejszą eksploatację i pozwalają na znacznie bardziej elastyczne podejście do lokalizacji reaktorów. Mogą się one znajdować np. w pobliżu zakładów przemysłowych. Do postawienia małego reaktora potrzeba niecałych 5 ha, co znaczy, że na takiej powierzchni, jaką zajmuje Stadion Narodowy w Warszawie, zmieściłyby się aż cztery takie reaktory” – przekazał polski gigant naftowy.

To decyzja korzystna dla przyszłości polskich rodzin

Wiceminister aktywów państwowych Maciej Małecki, który był przy podpisaniu umowy między PKN Orlen a Synthos Green Energy, stwierdził, że „to milowy krok w stronę rozwoju małych reaktorów jądrowych w polskiej gospodarce”. Dodał też, że dzięki umowie PKN Orlen i Synthos Green Energy, spółką współpracującą w ramach partnerstwa strategicznego z GE Hitachi, „Orlen będzie mógł sięgnąć po wiodące technologie małych reaktorów jądrowych”.

– Ta decyzja jest korzystna dla Orlenu, dla konkurencyjności polskiej gospodarki, dla polskiego środowiska, ale też dla przyszłości polskich rodzin – ocenił Małecki. Podkreślił też, że w naszym kraju potrzebne są „śmiałe, ambitne plany, ale bardzo realne do wykonania”. – I takim planem, i taką jasną wizją rozwoju i Orlenu, i polskiej gospodarki jest inwestycja w technologię małych reaktorów jądrowych – powiedział wiceminister Małecki.

Nie tylko mały atom ma przyszłość

Jak nieraz informowaliśmy na naszych łamach, PKN ORLEN planuje do 2050 r. osiągnąć neutralność emisyjną. Wpisując się w te ambitne cele, koncern poinformował w połowie grudnia, że podpisał ze spółką ORLEN Południe porozumienie, które zakłada budowę nowoczesnej instalacji przemysłowej do produkcji bioetanolu II generacji. Bioetanol to alkohol etylowy, otrzymywany z biomasy. Stanowi dodatek do benzyny, przez co może być wykorzystywany w transporcie. Instalacja do jego produkcji, która powstanie w Jedliczu, będzie drugą w Europie. Pierwsza znajduje się w Rumunii.

Materiał powstał we współpracy z PKN ORLEN