Lekcje (nie)odrobione

Co to znaczy „odrobić lekcję z historii”? Dla liberalnej Europy odpowiedź jest zawsze prosta. Tożsamość narodowa, nacjonalizm, faszyzm to następujące po sobie zjawiska, równia pochyła, jedno przekształca się w drugie. Jeśli chcesz uniknąć ostatniego, to z nieufnością patrz już na pierwsze – tak brzmi rada mędrców Unii Europejskiej. Dlatego też logiczny wniosek: Polacy lekcji historii nie odrobili. Za wysoko trzymają flagi, zbyt dumnie maszerują, za głośno skandują hasła, palą race jak naziści pochodnie. Ale może to właśnie Polacy historyczne lekcje odrobili? Może intuicyjnie czują, że nasze przywiązanie do wspólnoty narodowej nie było paliwem dla totalitarnych pożarów, a wręcz przeciwnie, było czymś, czego żaden totalitaryzm nie mógł zgnieść? Bo nasza lekcja historii jest taka: jesteśmy