Kogeneracja daje ciepło, energię i chroni środowisko

KONGRES 590 \ Potrzeba wsparcia czystego ciepłownictwa

numer 2181 - 17.11.2018Gospodarka

Polska posiada jeden z najbardziej rozbudowanych systemów sieci ciepłowniczych w UE, jednak ciepłownictwo w naszym kraju pilnie wymaga modernizacji i ogromnych nakładów finansowych. W ramach bloku „Energia i polityka środowiskowa” uczestnicy panelu „Rewolucja w ciepłownictwie” rozmawiali o czekających branżę zmianach legislacyjnych, polityce klimatycznej i postulatach ciepłowników.

Zdaniem Wojciecha Dąbrowskiego, prezesa zarządu PGE Energia Ciepła, proponowany przez Ministerstwo Energii system wsparcia ciepłownictwa ma ogromne znaczenie dla sektora, gdyż zapewni producentom energii w kogeneracji dalsze, rentowne funkcjonowanie, a także będzie stanowił impuls inwestycyjny dla firm. – Rząd PiS dostrzegł nas ciepłowników. Uważam, że ustawa jest niezbędna, bo bez wsparcia projekty kogeneracyjne się nie spinają – zauważył prezes Dąbrowski. Jego zdaniem mniejszą szansę na wsparcie będą miały projekty wykorzystujące jako paliwo węgiel. Dekarbonizacji oczekuje od nas Unia Europejska i Polska będzie zmuszona to zaakceptować. – Będziemy stopniowo odchodzili od węgla, choć jeszcze kilkanaście lat nasza gospodarka będzie na nim oparta. Mam nadzieję, że w tym horyzoncie czasowym, w miksie energetycznym kraju, obok węgla kogeneracja będzie miała odpowiednie miejsce – dodał.

Dotacje, ulgi, polityka podatkowa jako zachęta dla ekologii

Izabela Van den Bossche, wiceprezes firmy Fortum, zapewniła, że węgiel jest jednym z paliw wykorzystywanych przez jej spółkę. – Działamy zgodnie z polityką kraju, w którym jesteśmy gościem. Godzimy się z tym, że w Polsce jest węgiel. Dlatego go spalamy, pod warunkiem że jest dobrej jakości.

Filip Świtała, wiceminister finansów, opowiedział  o zachętach dla mieszkańców Polski do działań ograniczających emisję szkodliwych dla zdrowia i środowiska zanieczyszczeń powietrza.  – Działania, które podejmujemy w ramach polityki Czyste Powietrze, są wieloaspektowe, to dotacje, ulgi, polityka podatkowa

– mówił wiceminister.  Dzięki programowi właściciele domów jednorodzinnych mogą ubiegać się o dofinansowanie na termomodernizację budynków, co pozwala zmniejszyć ilość zużywanej energii cieplnej i na rzeczywiste oszczędności finansowe. Dzięki ograniczeniu emisji pyłów, gazów cieplarnianych i innych substancji zyska na tym również stan środowiska naturalnego. W latach 2010–2014 Komisja Europejska wielokrotnie zwracała uwagę, że powietrze w Polsce jest dużym problemem. Realne działania zostały jednak uruchomione dopiero teraz, wraz ze startem programu – dodał Świtała.

Rozwój kogeneracji wpisuje się w rządowy program Czyste Powietrze. Korzystanie z ciepła sieciowego, wytwarzanego w elektrociepłowniach spełniających bardzo restrykcyjne normy ochrony środowiska, wpływa na poprawę jakości powietrza, a co się z tym wiąże – na komfort życia i zdrowie mieszkańców polskich miast. – Chcemy, aby każda inwestycja była podłączana do ciepła systemowego. Gminy nie powinny wydawać bez tego pozwoleń na budowę – powiedział prezes PGE Energia Ciepła.

Program Czyste Powietrze przynosi efekty

Prezes Dąbrowski wskazał również, że w związku z modernizacją ciepłownictwa Polskę czeka ogromny program inwestycyjny. – Aby mieć czyste powietrze, musimy zapewnić odpowiednie instalacje. Nowoczesne technologie, które pozwalają wypełniać normy środowiskowe, niestety sporo kosztują, a to może wpływać na ceny energii. Przeprowadziliśmy badania, które pokazały, że aż 70  proc. klientów indywidualnych i instytucjonalnych jest gotowe ponosić większe wydatki, w zamian za czyste powietrze. Cieszę się, że rządowy program Czyste Powietrze przynosi efekty, choćby w świadomości społecznej – dodał. Z tą opinią zgodziła się wiceprezes Fortum. Mimo stopniowej redukcji emisji pochodzącej ze spalania paliw kopalnych wiele ważnych problemów środowiskowych wciąż pozostaje nierozwiązanych.  – Koszty społeczne zanieczyszczeń są ogromne – mówiła Van den Bossche. – W Polsce ludzie chcą płacić więcej za czyste powietrze. Nasza nowa elektrociepłownia multifuel jest niskoemisyjnym źródłem energii dla Zabrza i Bytomia. W Zabrzu będziemy spalać różne paliwa i zmieniać ich proporcje, w zależności od ich cen oraz dostępności. Co istotne, paliwem będą również przesortowane odpady. Chcemy działać elastycznie i dostosować się do warunków rynkowych. Dzięki nowej elektrociepłowni emisja pyłów spadnie ponad jedenastokrotnie, emisja dwutlenku siarki ponad siedmiokrotnie, a tlenku azotu blisko trzykrotnie – dodała.

Energia z odpadów

Do tematu spalania odpadów odniósł się też prezes PGE Energia Ciepła. –Tu,  w Rzeszowie mamy zakład spalania odpadów zmieszanych. Instalacja ruszyła próbnie, ale działa pełną mocą. Zainwestowano w światowej klasy urządzenia, które są przyjazne dla środowiska. Tego typu energia nie będzie stanowić istotnego źródła energii i ciepła, ale lokalnie może się sprawdzić. Przecież odpady trzeba utylizować

– powiedział prezes Dąbrowski. – W Sztokholmie spala się wszystkie dostępne odpady, które zapewniają 13 proc. ciepła dla zimnego przecież Sztokholmu. Budowa  bloków trwała dekady. Ale w Polsce będzie trwało to krócej. Systemy są stosunkowo drogie, ale zapewniają bardzo czyste powietrze, szczególnie w okolicy elektrociepłowni. W sąsiedztwie szwedzkiej spalarni powietrze jest czystsze niż w centrum Sztokholmu – dodała wiceprezes City Solutions Fortum.

Krzysztof Gigol z Fundacji Republikańskiej zauważył, że rewolucja w ciepłownictwie będzie wymagać olbrzymich inwestycji. Przypomniał, że państwo być może będzie też szukać środków na energetykę atomową i inne programy. Wskazał, że w samorządowych, lokalnych ciepłowniach brakuje środków, w związku z czym nie będą one w stanie spełniać wyśrubowanych norm unijnych. Na te słowa prezes Dąbrowski zadeklarował pomoc samorządom i lokalnym zakładom. – Pomożemy samorządom. Jesteśmy zainteresowani współpracą,  zapewnimy finansowanie, wejdziemy w spółki joint venture. Jest szansa na to, że firmy te spełnią normy, żeby mogły normalnie funkcjonować. – My też chętnie wchodzimy w takie inwestycje. Dodatkowo w związku z podejmowanymi inwestycjami zostajemy w nich na długie lata, dlatego nasza współpraca jest znakomitym pomysłem na dopływ kapitału – powiedziała wiceprezes City Solutions Fortum.

Główny geolog kraju i pełnomocnik rządu do spraw Polityki Surowcowej Państwa prof. dr hab. Mariusz Orion Jędrysek wskazał na geotermię jako źródło, które można rozwinąć systemowo do ogrzewania. – Nasze zasoby są lepsze niż średnia europejska. Ich temperatura wynosząca ok. 60–90 st. C wystarczy do ogrzewania miast. Mamy sześć instalacji, powstaje następnych 10 otworów, a do końca kadencji będzie ich dwadzieścia kilka. Ale nasz sąsiad

– Niemcy mają ich znacznie więcej. My z kolei mamy w kraju bardzo dobry system rozprowadzenia ciepła, najlepszy w Europie. Są więc warunki dla budowy ciepła rozproszonego – powiedział Jędrysek. Zapewnił, że geotermia wraz ze wspomaganiem innymi źródłami ciepła może stać się znaczącym elementem krajowego miksu. Prezes Dąbrowski przyznał z kolei, że grupa PGE wyraża duże zainteresowanie inwestycjami w tę formę pozyskiwania energii.

Materiał zrealizowany we współpracy z PGE