Rząd puszcza z dymem szarą strefę

Do rekordowo niskiego poziomu 11,4% spadła w trzecim kwartale szara strefa wyrobów tytoniowych, wg szacunków czwarty kwartał będzie równie dobry i może wynieść nawet poniżej 10 %.
W ramach akcyzy od branży tytoniowej do polskiej kasy wpłynęło w 2017 roku 18,8 mld zł. Dodatkowo wyroby tytoniowe to blisko 11 proc. wartości eksportu produktów rolno-spożywczych.
To dobre działania rządu, który w końcu wziął się za walkę z mafią papierosową. W poprzednich latach wydawało się, że ludzie walczący z nielegalnym handlem papierosami byli bezradni. Warto przypomnieć głośną sprawę sprzed kilku lat. W marcu 2015r. funkcjonariusze straży granicznej weszli na teren posesji Bogusława Cz. właściciela firmy Luxor. Pogranicznicy trafili na największą, nielegalną fabrykę papierosów w Europie. Cztery nielegalne linie produkcyjne obsługiwane przez kilkudziesięciu pracujących na czarno Ukraińców, ponad 20 milionów nierejestrowanych papierosów, nieewidencjonowany tytoń, z którego można wyprodukować 2,5 miliarda sztuk papierosów. Podczas marcowej interwencji zabezpieczono wyjeżdżającą z fabryki ciężarówkę, na której było 6,5 miliona papierosów bez znaków akcyzy. Na posesji znaleziono 2 tys. ton tytoniu, a należy wspomnieć, że roczny obrót w Polsce wynosił 30 tysięcy ton. Oprócz tego w domu Bogusława Cz. znaleziono 33 mln. zł. w gotówce. Zaraz po wejściu straży granicznej, przyjechał mecenas Roman Giertych, pełnomocnik firmy Luxor. Do dzisiaj na pieniądze czeka kilkuset rolników, którzy dostarczali towar firmie Luxor i nadal nie otrzymali za niego zapłaty. W niektórych przypadkach ich straty wynoszą kilkadziesiąt tysięcy złotych. W sumie firma Luxor jest winna rolnikom ponad 950 tys. zł.
To pokazuje jakie patologie występowały jeszcze kilka lat temu. Obecnie, na skutek zaostrzonej walki z szarą strefą legalna sprzedaż wyrobów tytoniowych na krajowym rynku zwiększyła się w zeszłym roku o 1 proc., do 41,59 mld sztuk. To już trzeci rok z rzędu, kiedy legalny rynek rośnie. Zmiany przepisów obowiązujące od 1 stycznia 2016 r. uszczelniły system obrotu suszem tytoniowym przez pośredniczące podmioty tytoniowe. Nowela wprowadziła m.in. obowiązek rejestracji pośredniczących podmiotów tytoniowych i złożenia zabezpieczenia akcyzowego, co wykluczyło z rynku nieuczciwych przedsiębiorców. Doprecyzowano też przepisy dotyczące obowiązku prowadzenia ewidencji suszu tytoniowego przez podmioty prowadzące skład podatkowy, które magazynują susz tytoniowy nieopodatkowany akcyzą poza składem podatkowym.
Rząd w dalszym ciągu przygląda się rynkowi, na którym coraz bardziej widać postęp technologiczny. Ciekawa rzecz ma miejsce w przypadku nowych produktów alternatywnych do papierosów i tytoniu do palenia. Pod koniec ubiegłego roku rząd przystał na argumenty małych firm i przedłużył okres obowiązywania zerowej stawki na e-papierosy i produkty nowatorskie. Obecnie największymi firmami działającymi na terenie Polski, gdzie dostępne są nowatorskie wyroby tytoniowe bezdymne, są firmy British American British Tobacco i Philip Morris. Z informacji przekazanych przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów Pana Leszka Skibę podczas posiedzenia senackiej Komisji Budżetu i Finansów 4 grudnia 2018r. wynika, że także małe polskie firmy są zainteresowane tym rynkiem. Obie mają w swojej ofercie alternatywne zamienniki zwykłych papierosów. Konsumenci, dorośli palacze, bardzo stopniowo, aczkolwiek coraz częściej, są zainteresowani tzw. nowatorskimi wyrobami tytoniowymi. Nie sprzyjają temu jednak plany nałożenia na nie wysokiej akcyzy, za czym lobbuje trzecia w Polsce firma tytoniowa Imperial Tobacco Polska S.A., która owych produktów nie posiada w swojej ofercie nigdzie na świecie. Warto zauważyć, że nowatorskie produkty tytoniowe mają dwie bardzo ważne zalety – po pierwsze mniej substancji szkodliwych, niż w dymie papierosowym, po drugie w ich przypadku brak jest szarej strefy. Dlatego nawet przy braku lub niewielkiej akcyzie mogą w przyszłości przynieść duże zyski do skarbu państwa. Obecnie toczy się również walka o dostęp do informacji, która w przypadku nowych produktów jest bardzo istotna.
Mimo dobrych i skutecznych działań rządu, oczywiście nadal istnieje problem przemytu nielegalnych papierosów. Najwięcej podrabianych i przemycanych wyrobów tytoniowych trafia do nas z Białorusi i Ukrainy. Z tego pierwszego kraju w ubiegłym roku przyjechało 1,83 mld sztuk papierosów, a z drugiego 1,51 mld sztuk. Przyczynia się do tego bezwizowy ruch z Ukrainą, co spowodowało zwiększony napływ do Polski ukraińskich imigrantów zarobkowych. Dlatego jak mówi Piotr Walczak, zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w planach jest uszczelnianie przejść na Wschodzie. Celnicy zostaną doposażeni w nowoczesny sprzęt: skanery i przejścia rentgenowskie. Walka z szarą strefą i nielegalną produkcją, mimo, że nie jest do całkowitego wygrania, przynosi dobre efekty. Warto więc, aby rząd nadal bacznie ją monitorował.
www.radagospodarcza-sws.pl
Autorką materiału jest Natalia Ostrowska – Dziennikarka Polskiego Radia 24 i Ekspertka Rady Gospodarczej Strefy Wolnego Słowa.
Materiał przygotowany przez Radę Gospodarczą Strefy Wolnego Słowa