Całe życie w służbie Polsce

O takich biografiach mówi się, że można by nimi obdzielić kilka osób. Premier Jan Olszewski przez całe życie zabiegał o budowę silnej i niepodległej Polski – biorąc udział w Powstaniu Warszawskim, po wojnie jako prawnik broniąc przed sądem opozycjonistów, tworząc Solidarność, KOR, a po 1989 r. pierwszy prawdziwie niekomunistyczny rząd, który wyznaczył kierunki polityki zagranicznej, uwolnił nas od sowieckiej okupacji i zainicjował rozliczenie z komunistyczną agenturą.
Jan Olszewski urodził się 20 sierpnia 1930 r. w Warszawie w rodzinie kolejarzy. W czasie okupacji od 1943 r. był członkiem konspiracyjnego harcerstwa Szarych Szeregów i łącznikiem w czasie Powstania Warszawskiego. Po wojnie Jan Olszewski ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Wykształcenie i doświadczenie zawodowe, m. in. w zakładzie nauk prawnych PAN, sprawiły, że przyszły premier reprezentował opozycję antykomunistyczną w licznych procesach politycznych. Jan Olszewski bronił m.in. Lecha Wałęsę, Zbigniewa Romaszewskiego, Zbigniewa Bujaka, a także robotników z Radomia i Ursusa w 1976 r.
Od samego początku związany z NSZZ „Solidarność”, był m.in. twórcą pierwszego statutu związku, a także doradcą Krajowej Komisji Porozumiewawczej i Zarządu Regionu Mazowsze. W czasie stanu wojennego Jan Olszewski prowadził z ramienia episkopatu Polski rozmowy z władzami na temat zwolnienia z więzień ciężko chorych opozycjonistów. W latach 1984 i 1985 Olszewski był oskarżycielem posiłkowym w procesie morderców ks. Jerzego Popiełuszki i jednocześnie pełnomocnikiem jego rodziny. Uczestniczył również w wyjaśnianiu okoliczności śmierci związanego z działalnością niepodległościową ks. Stefana Niedzielaka. To dzięki jego staraniom prokuratura przyznała, że ksiądz został zamordowany.
Jan Olszewski odmówił uczestnictwa w rozmowach przy okrągłym stole i nie wystartował w częściowo wolnych wyborach. Wziął udział dopiero w pierwszych całkowicie wolnych wyborach do Sejmu w 1991 r. z ramienia Porozumienia Obywatelskiego Centrum. 5 grudnia 1991 r. Jan Olszewski został zaprzysiężony na premiera Polski. Stworzony przez niego rząd jako pierwszy opowiadał się za przystąpieniem Polski do NATO i za kursem zachodnim, powstrzymywał prywatyzację, zapowiadał przeprowadzenie lustracji, a przede wszystkim doprowadził do wyprowadzenia z naszego kraju garnizonów rosyjskich. Rząd Olszewskiego został obalony w wyniku nocnej zmiany 4 czerwca 1992 r.
W późniejszym czasie Olszewski był aktywnym politykiem i posłem III i IV kadencji. W 2007 r. został szefem komisji weryfikacyjnej WSI, zastępując na tym stanowisku Antoniego Macierewicza. W 2009 r. został odznaczony Orderem Orła Białego. Był również laureatem nagrody im. Świętego Grzegorza I Wielkiego przyznawanego przez miesięcznik „Nowe Państwo”. W 2014 r. mecenas Jan Olszewski został wyróżniony tytułem honorowego obywatela Warszawy.
oprac. Jacek Liziniewicz