Wyzwania dla współczesnej energetyki

Chociaż węgiel jeszcze przez wiele lat będzie dominował w polskim miksie energetycznym, to rodzime firmy sektora paliwowo-energetycznego już dziś powinny szukać alternatywnych źródeł energii. O tym, w jaki sposób można dostosowywać się do globalnych trendów w energetyce, dyskutowali eksperci podczas jednej z debat Europejskiego Kongresu Gospodarczego.
 
– Węgla jeszcze długo nie da się wyeliminować, będzie ciągle potrzebny bo można z niego wytworzyć niemal wszystko. Ale paliwo to należy odpowiednio wykorzystywać. Niekoniecznie trzeba węgiel spalać, można poddawać go procesowi zgazowania. To doskonała alternatywa – przekonywał Józef Węgrecki, wiceprezes PKN Orlen ds. operacyjnych. Jego zdaniem nie należy demonizować wysokiego udziału węgla w miksie energetycznym. Udział ten będzie sukcesywnie spadał ze względu na konieczność wyłączania starych, wyeksploatowanych bloków energetycznych w elektrowniach węglowych.
 
Potrzeba ogromnych inwestycji
Elektroenergetyka węglowa nie będzie się rozwijać również ze względów finansowych. – Instytucje finansowe nie są specjalnie zainteresowane finansowaniem tego typu przedsięwzięć. Z uwagi na wprowadzane regulacje, m.in. na poziomie Unii Europejskiej, takie inwestycje są obarczone sporym ryzykiem – tłumaczył Robert Draba, dyrektor w firmie doradczej PwC. Problemem, z którym musi sobie poradzić sektor energetyczny, są rosnące ceny energii elektrycznej. To efekt wzrostu cen uprawnień do emisji CO2. – Wydaje się, że największe wyzwania stoją przed energetyką cieplną, która potrzebuje ogromnych inwestycji, żeby dostosować się do obecnych i planowanych do wprowadzenia wymogów środowiskowych w Unii Europejskiej. Jednak na początku powinno się stworzyć precyzyjny plan dotyczący przyszłego kształtu polskiej energetyki. Trzeba wyznaczyć priorytety strategiczne i je realizować – podkreślił Draba.
Większy udział OZE w miksie energetycznym
W strategii rozwoju elektroenergetyki nie można nie uwzględnić wzrostu znaczenia odnawialnych źródeł energii (OZE), co jest zresztą zgodne ze światowymi trendami. – Wzrost OZE w miksie energetycznym nie podlega dyskusji. Pytanie dotyczy tylko proporcji – tłumaczył Robert Draba. Innym perspektywicznym kierunkiem jest budowa morskich i lądowych farm wiatrowych. – PKN Orlen dostrzega te światowe trendy, czego dowodem jest projekt budowy farmy wiatrowej na morzu. Trzeba jednak pamiętać, że czas wykorzystania morskich turbin, chociaż znacznie większy od lądowych nadal wymaga stabilizowania ich produkcji mocami konwencjonalnymi – powiedział Węgrecki.
Wodór paliwem przyszłości
Kolejnym trendem w światowej energetyce, który docenia Orlen, jest magazynowanie energii. – Mamy dwa bloki gazowe, które w pewien sposób można traktować jako magazyny energii – poinformował Węgrecki. Natomiast w transporcie, zdaniem przedstawiciela Orlenu, paliwem przyszłości okaże się wodór. Obecnie w pojazdach wodór „napędza” ogniwa produkujące prąd do silników elektrycznych, które wprawiają auto lub autobus w ruch. Ale prowadzone są już prace nad wtryskiem paliwa wodorowego do tradycyjnych silników spalinowych.
 
 
W stronę elektromobilności
 
Ostatnio dużo się mówi o potrzebie rozwoju elektromobilności, o autach elektrycznych, które mogą stać się alternatywą dla tradycyjnego transportu. – Dzisiaj trudno zakładać, że np. za rok czy dwa ropa naftowa przestanie się liczyć jako paliwo. Ale można przewidywać, że w perspektywie 15–20 lat jej wykorzystanie zmaleje. Dlatego takie koncerny jak Orlen czy Lotos powinny już teraz przygotowywać się, by zaistnieć w dziedzinie elektromobilności – stwierdził Adrian Furgalski, wiceprezes Zespołu Doradców Gospodarczych TOR. Rozwój elektromobilności ma jednak też swoje ograniczenia. Przykładem takich ograniczeń są baterie, których produkcja, a później utylizacja może nie być obojętna dla środowiska. Dlatego zdaniem Węgreckiego alternatywą dla silników elektrycznych mogłoby stać się paliwo wodorowe. Takie paliwo mógłby wytwarzać Orlen, który jest największym producentem wodoru w Polsce.
 Jak poinformował Węgrecki, wyzwaniem, przed którym stoi obecnie Orlen, jest dywersyfikacja możliwości firmy. – Musimy określić,  który kierunek będzie się rozwijać dynamicznej. Czy ma to być np. elektromobilność, czy też rozwój petrochemii W określeniu strategii pomocna powinna być polityka państwa – zaznaczył Węgrecki. Zdaniem ekspertów uczestniczących w panelu nie można zapominać o rozwoju fotowoltaiki, w tym instalacji prosumenckich, które mają bardzo duże znaczenie. Energię z tych źródeł otrzymujemy w szczycie, czyli okresie największego zapotrzebowania. W rozważaniu o możliwych dalszych kierunkach rozwoju polskiego rynku energetycznego trzeba też brać pod uwagę energetykę jądrową.
 
Fuzja gigantów paliwowych może zmienić rynek
 
Przyszły obraz polskiej branży paliwo-energetycznej zależeć będzie od skutków, jakie wywoła planowana fuzja Orlenu z Lotosem. Zdaniem ekspertów połączenie dwóch bardzo silnych podmiotów powinno przynieść korzystne efekty synergii. – To również wzmocnienie kapitałowe, dzięki któremu będzie można sobie pozwolić na nowe inwestycje. Przykładowo, gdańska rafineria mogłaby zająć się wodorem, a płocka petrochemią – powiedział Węgrecki. Jak podkreślali eksperci, Polska to jeden z nielicznych krajów europejskich, gdzie na rynku działają dwa bardzo duże i silne koncerny paliwowe. W większości państw rynek jest skoncentrowany.
 
 
Artykuł przygotowany przez redakcję we współpracy z PKN ORLEN