fot. YouTube/d

Boże Narodzenie to wielka proklamacja życia

WYWIAD \ Z ks. prof. Pawłem Bortkiewiczem, teologiem, członkiem Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk, rozmawia MARIA KOBYLIŃSKA

numer 2516 - 24.12.2019Wywiad

Boże Narodzenie to spełnienie nadziei człowieka i ludzkości, to wielka proklamacja życia, gdzie Bóg staje się człowiekiem, Pan wszystkiego zamyka się w ograniczoności ludzkiego życia i ciała.

Jaka jest katolicka symbolika świąt Bożego Narodzenia?

Zanim padnie pytanie o symbolikę, warto najpierw zastanowić się nad treścią świąt Bożego Narodzenia. Te święta to spełnienie nadziei człowieka i ludzkości. Do zdania „Nadzieja przychodzi do człowieka wraz z drugim człowiekiem”, ks. Tischner dopisał kiedyś wyjaśnienie: „bo człowiek jest dla człowieka zawsze spełnieniem obietnicy, obietnicą”. Zastanówmy się nad przełożeniem tych myśli na prawdę świąt Bożego Narodzenia. Oto ostateczna nadzieja ludzkości, nadzieja absolutna może przyjść wyłącznie z narodzinami Boga, który staje się człowiekiem. Te święta to wielka prawda o nadziei silniejszej niż zło, grzech, śmierć. I ten temat oczekiwania, temat nadziei jest integralnie wpisany w symbolikę świąt Bożego Narodzenia. Święta to wielka proklamacja życia. „Bóg się rodzi (…) śmiertelny Król nad wiekami. A Słowo Ciałem się stało i mieszkało między nami” – absolutnie genialna, najpiękniejsza na świecie kolęda Karpińskiego ukazuje tę prostą, a zarazem niepojętą rzeczywistość. Bóg, Stwórca, Dawca życia, Król i Pan wszechrzeczywistości staje się człowiekiem, zamyka się w ograniczoności ludzkiego życia i ludzkiego ciała. Dlatego też w centrum świąt Bożego Narodzenia jest Eucharystia. Jest też inny symbol tajemnicy życia – choinka. W perspektywie chrześcijańskiej przypomina rajskie drzewo, z którego zrywa się „owoce życia”. Są one przedstawiane w postaci jabłek i orzechów wieszanych tradycyjnie na drzewku albo w postaci bombek choinkowych. Choinka jest jakby pędem, odroślą z drzewa łaski, do którego prowadzi nas Bóg poprzez narodziny swojego Syna. To drzewo łączy też w wymiarze symbolicznym niebo z ziemią. To tylko fragment głównych elementów symboliki samych świąt. Każdy z celebrowanych przez nas elementów ma tutaj swoje znaczenie. Oczywiście, nie sposób pominąć opłatka, chleba, którym się łamiemy. Ten niemal centralny symbol świąt jest zarazem owiany pewną tajemnicą, gdy idzie o jego genezę. Wydaje się, że w tym geście wracamy do starochrześcijańskiego zwyczaju łamania się chlebem. Podejmujemy więc tutaj symbol pierwszej czynności eucharystycznej.

Jakie są najważniejsze tradycje Bożego Narodzenia?

Czas wigilii ma swój rytuał – jego bardzo istotnym elementem jest czytanie Ewangelii o narodzinach Jezusa oraz łamanie się opłatkiem. W tym geście, jak zaznaczyłem, zapewne nawiązującym do gestu eucharystycznego, jest zarazem głęboka prawda o naszym człowieczeństwie, o tym, że spełniamy siebie najbardziej, gdy dajemy siebie drugiemu, gdy potrafimy mu się ofiarować. Ważnym elementem jest wreszcie wspólne śpiewanie kolęd. Zaznaczam i podkreślam „wspólne śpiewy”, a nie tylko wspólne słuchanie. Wspólne, aktywne śpiewanie scala nas we wspólnotę. Ale też bardziej pozwala wsłuchać się w słowa tych pieśni. Niezwykle piękne, mądre i prawdziwe. Zdecydowanie inne jakościowo od wielu współczesnych piosenek religijnych. Jeśli wsłuchamy się ze zrozumieniem w słowa „Bóg się rodzi”, to zapoznamy się z całym traktatem teologicznym. Podkreślam raz jeszcze, że w centrum katolickiego przeżywania świąt Bożego Narodzenia jest i powinna być niezmiennie Eucharystia. Nie na zasadzie tradycji kulturowej (udział w pasterce), ale na zasadzie doświadczenia prawdy tych narodzin. Żywy Bóg daje nam siebie w Eucharystii. Szczególnym znakiem Bożego Narodzenia jest także puste miejsce przy stole. Oznacza poszerzenie naszego serca. Formy tego poszerzania są wielorakie – od zaproszenia bezdomnego czy po prostu samotnego poprzez wcześniejsze Wigilijne Dzieło Pomocy czy Szlachetną Paczkę



zawartość zablokowana

Autor: Maria Kobylińska


Pozostało 51% treści.

Chcesz przeczytać artykuł do końca? Wyślij SMS i wprowadź kod lub wykup prenumeratę i zaloguj się.

Dostęp do artykułu
wyślij sms o treści GP1 na numer 7155
koszt 1 zł (1,23 zł brutto)
Prenumerata
Mam dostęp
zaloguj się