Kontrowersje wokół orędzia

Część polskich duchownych nie odczytała dokumentu o pojednaniu między Polakami i Rosjanami, podpisanego przez przewodniczącego episkopatu abp. Józefa Michalika i patriarchę Moskwy Cyryla I. Orędzie nie było także czytane w rosyjskich cerkwiach. Orędzie o pojednaniu zostało podpisane 17 sierpnia podczas uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie. O tym, że ma być odczytane we wszystkich polskich kościołach, zadecydowali biskupi uczestniczący w konferencji episkopatu 25 sierpnia na Jasnej Górze. Hierarchowie podkreślili, że oba narody wiele wycierpiały od siebie nawzajem, zostały tragicznie doświadczone przez totalitaryzmy. Jednak w dokumencie systemy te nie zostały nazwane. Nie użyto słowa „komunizm” ani określenia „narodowy socjalizm”. Kościelni zwierzchnicy wyrazili przekonanie, że