Tajemny węzeł w noc Bożego Narodzenia

Wciąż istnieją słowa, po które sięgając, człowiek ma pewność, że mówiąc Mickiewiczem, „gdziekolwiek się znajdzie, skoro myśli, czuje, działa, może być pewnym, że w tejże samej chwili tysiące jego spółrodaków myślą i czują podobnie jak on”. W jednym z esejów pomieszczonych w książce „Głowa owinięta koszulą” Jarosław Marek Rymkiewicz powraca do roku 1842 i wykładu XXIII Adama Mickiewicza – tego, w którym poeta użył słów „niewidzialna spójnia”, próbując objaśnić fenomen narodowej wspólnoty. „Wspólnota narodowa jest wspólnotą losu, członków jednego narodu łączy tajemny węzeł”, pisze Rymkiewicz, przekładając na współczesną polszczyznę znaczenie słów Mickiewicza, który 170 lat temu objaśniał: „człowiek gdziekolwiek się znajdzie, skoro myśli, czuje, działa, może być pewnym, że w tejże samej