Niedokończony projekt

EUROPEJSKIE DZIEDZICTWO KULTUROWE \ ZNACZENIE KONSTYTUCJI 3 MAJA Ludzie złej woli, gdy zaczynają rozważania o polskiej historii, rozpowszechniają dogmat determinizmu, często nazywając go „racjonalizmem”. Sugerują, jakoby wszystko, co dotyczy Polski, było z góry skazane na klęskę. O tym jednak, że w historii nic nie jest przesądzone, świadczy Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja. Gdyby trzymać się dogmatu determinizmu, to Konstytucja 3 maja – wielkie osiągnięcie polskiego, ale także europejskiego oświecenia – nie miała prawa się wydarzyć, wobec utrwalanych stereotypów o szlacheckiej ciemnocie i warcholstwie oraz inkwizycyjnej pasji Kościoła, który ponoć ścigał każdego racjonalistę i zwolennika oświecenia przez cały XVIII wiek. To, że dokument ten uchwaliła światlejsza część posłów