„Margraf projekt przysłał”

POLSKA 1863 \ NIEJEDNOZNACZNA POSTAWA ZDRAJCY „Z Warszawy najważniejsza nowina, że dzisiaj wyjechał margrabia Wielopolski za granicę z eskortą wojskową. Jedni mówią, że już nie powróci, inni – że wyjechał dla jakiś umów z dyplomatami zagranicznymi i wróci” – donoszono telegrafem 16 lipca 1863 r. Nazajutrz poinformowano, że przekroczył granicę i podążył na urlop na wyspę Rugię, a „podróż jego była zaiste żywą, odstraszającą nauką dla każdego Polaka, co by jego torami śmiał chodzić. Do granicy eskortowali go żandarmi moskiewscy i piechota pomieszczona w wagonach kolei żelaznej; w Toruniu odebrali margrabiego w depozyt żandarmi pruscy i towarzyszyli mu wszędzie, gdzie tylko się ruszył, do salonu, do bufetu”. Piszący tę korespondencję nie wiedział, że do granicy jechał wraz z nim – stanowiąc