W pułapce „Kruka”

POLSKA W ROKU 1863 \ ODWAGA PRZECIW MOSKALOM „Wszyscy, jak długa i szeroka święta macierz Rosja, spojrzeli ze zdziwieniem po sobie. Co to jest? Garstka powstańców, dzieciaków i obdartych kosynierów, umiejących zaledwie broń w ręku utrzymać, zdobywała na regularnej, po europejsku zorganizowanej i wyćwiczonej armii, furgony i działa!” – pisał rosyjski historyk Mikołaj Berg o reakcji na zwycięstwo Polaków w bitwie pod Żyrzynem 8 sierpnia 1863 r. Tym razem nie dało się już tej porażki ukryć, pisały o niej największe europejskie dzienniki. Od tylu miesięcy karmiono Moskali informacjami o kolejnych zwycięstwach i pokonaniu grupek „polskich bandytów” – i nagle kompromitująca klęska. Literacką ilustrację tego stanu ducha Rosjan w konfrontacji z rzeczywistością dobrze oddał Stanisław Rembek w