Potęga woli Romualda Traugutta

POWSTANIE STYCZNIOWE \ SYLWETKI DOWÓDCÓW „Bywał u mnie w październiku i listopadzie 1863 r. Traugutt i wrażenie z niego, z jego uświęcenia i poświęcenia zostało mi do dziś dnia, jakby dar z niebios. Człowiek niezmiernie czysty, ideolog niedościgły, święta postać” – pisał pół wieku później, na kilka tygodni przed swoją śmiercią Stanisław Krzemiński, historyk, krytyk literacki. Długo można cytować podobne świadectwa ludzi, którym dane było zetknąć się z Trauguttem. Dobrze ocenili go też potomni. Józef Piłsudski twierdził: „W końcu 1863 r. przychodzi do władzy centralnej – niestety zbyt późno – człowiek, który swoją potęgą woli, swoją umiejętnością rządzenia potrafił utrzymać powstanie, i to przez najtrudniejsze, bo zimowe miesiące. Był to jedyny w powstaniu dyktator faktyczny, który na