Jerozolima po brazylijsku

Na ten jeden wieczór w roku maleńka miejscowość rozrasta się ponad dwukrotnie. W przeciwieństwie do mieszkańców innych zabytkowych miast, do których rokrocznie ściągają turyści, tutejsi nigdzie nie wyjeżdżają, aby uniknąć tłoku. Wręcz przeciwnie, sami biorą udział w wydarzeniu. Tego dnia mogą przecież przenieść się do Jerozolimy. Tej sprzed 2 tys. lat. Zwykle mieszka tu 50 tys. ludzi. Dla prostszego porównania: to tyle, co w naszym nadmorskim Wejherowie. Z tą różnicą, że lokalni mieszkańcy do morza mają nieco dalej niż nasi rodowici Pomorzanie. Do oceanu jest stąd dobre 160 km w linii prostej – to kawał drogi. W Brazylii są lepsze miejsca dla turystów spragnionych plażowego wypoczynku. Ale nie dzisiaj. Nie w Wielkim Tygodniu. A zwłaszcza nie w Wielki Piątek. Teraz większość odpoczywających w nadmorskich kurortach jedzie do tej niewielkiej mieściny w stanie Pernambuco. W oryginale nazywa się Município de Brejo da Madre de Deus, co po portugalsku oznacza Miasto Matki Boga. Położone między Salvadorem a Fortalezą co roku gromadzi tłumy – zarówno gapiów, jak i rodzimych wiernych. To właśnie tutaj zbudowano tzw. Nova Jerusalém – dokładną, pomniejszoną trzykrotnie kopię starożytnej Jerozolimy. Tej samej, po której uliczkach chodził sam Jezus. Na przestrzeni 100 tys. mkw. znajdują się budowle upamiętniające wydarzenia z ostatnich godzin Jego życia. Jest więc dom Kleofasa, w którym, jak domniemamy, Jezus ustanowił Eucharystię. Jest ogród Getsemani, w którym się modlił. Są wreszcie namiestnikowskie pałace: dwór prefekta Piłata czy tetrarchy Heroda Antypasa. W Wielki Piątek Nova Jerusalém zmienia się w jedną wielką scenę. Do inscenizacji zapraszani są najpopularniejsi brazylijscy aktorzy. W tym roku już po raz trzeci Jezusa zagra José Barbosa. Matkę Bożą zaś Carol Castro, znana Brazylijczykom z rodzimych telenoweli. Do spektaklu zapraszani są najbardziej uwielbiani przez społeczeństwo aktorzy i celebryci. W roli Marii Magdaleny występowała tu m.in. Natalia Guimaraes, miss Brazylii z 2007 r. Organizatorzy angażują rokrocznie ok. 50 zawodowych aktorów. Poza nimi występują statyści. Tych jest pół tysiąca. W te role wcielają się już sami mieszkańcy miasteczka. Z reguły każdy z nich gra od lat tę samą postać. Zdążyli się już utożsamić z danym bohaterem. Nieprzypadkowo Nova Jerusalém powstało właśnie tutaj. Jak oceniają scenarzyści i archeolodzy, to właśnie tutejszy wyschnięty półpustynny krajobraz, pełen suchych drzew i karłowatych krzewów, najwierniej odtwarza pejzaż Palestyny sprzed 2 tys. lat. Widzowie uczestniczą w spektaklu wyjątkowym. Pod rozgwieżdżonym niebem, w ciszy rozgrywa się największy na świecie miejski teatr. Widzowie wędrują wraz z aktorami. Od sceny uzdrowienia ślepca, przez Ostatnią Wieczerzę, modlitwę w Ogrójcu, po sąd nad Niewinnym i śmierć. Setki luksów wydobywających się z okolicznych lamp oświetlają wybrane sceny – w sumie w tym roku będzie ich aż dziewięć. Aktorzy podpięci są do profesjonalnego nagłośnienia. Na widowni cisza. Przy aktorskich pauzach daje się słyszeć pracujące w zaroślach cykady. I kolejna scena. Gdy ta się zakończy, widzowie przejdą za aktorami dalej. Do kolejnego miejsca Jerozolimy. 70 tys. widzów spragnionych, by poczuć, zobaczyć i dotknąć, znów spróbuje zrozumieć, co tak naprawdę wydarzyło się ponad 2 tys. lat temu na Golgocie. W tym roku Misterium Męki Pańskiej zostanie wystawione po raz 47. Za wejście trzeba będzie zapłacić 80 bądź 120 brazylijskich reali. To odpowiednio 110 i 160 zł. Jak na sztukę trwającą ponad 3 godz. z udziałem najwybitniejszych krajowych aktorów, przy monumentalnych scenach przenoszących widzów jako żywo w tamten historyczny świat, cena chyba do zniesienia. Kto wie, może to właśnie w tym brazylijskim teatrze XXI w. najwierniej wypełnia się starogrecka zasada katharsis? Oczyszczenia, poruszenia, przygotowania duszy. Może to tutaj dokonują się najpiękniejsze z cudów tajemnic wiary? Te dokonywane w ludzkich sercach. Może właśnie tutaj – maleńkiej mieścinie. Miasteczku Matki Boga.