Od księcia Czartoryskiego do świętego Jana Pawła II

Na przeszkodzie aktywnej roli Polski na arenie europejskiej stoi niska jakość polityki Platformy Obywatelskiej i brak nowoczesnych instytucji, a nie brak tradycji politycznej i idei. Polska myśl polityczna, wcześniej niż francuska i niemiecka, pogodziła patriotyzm z otwarciem na współpracę narodów europejskich i dążeniem do sprawiedliwości, dlatego może inspirować niejedną debatę o przyszłości UE. Dziś często nie potrafimy odgrywać aktywnej roli w Europie. Dzieje się tak wskutek słabości realnej polityki i wciąż anachronicznych instytucji państwowych, nie zaś ideowego zapóźnienia, jak ośmielają się twierdzić przedstawiciele lewicy. Na początku lat 50. Robert Schuman przedstawił argumenty na rzecz przejścia od tradycyjnego nacjonalizmu do patriotyzmu pogodzonego z poczuciem europejskiej