Madonny Powstania Warszawskiego

Dodano: 30/07/2014 - Numer 876 - 30.07.2014

SZTUKA \ Maryjny płaszcz z symbolami Polski Walczącej

Wizerunek Matki Bożej towarzyszył walczącym Polakom od wieków. Królowa Korony Polskiej dodawała odwagi również tym, którzy poszli w sierpniu 1944 r. na powstańcze barykady. Irena Pokrzywnicka namalowała w czasie Powstania Warszawskiego obraz, na którym ubrana w bogaty, obszerny płaszcz oraz koronę Madonna obejmuje swoim ramieniem młodego powstańca. Mężczyzna w stopniu kaprala ma furażerkę z orłem, wojskowy mundur i biało-czerwoną opaskę. Patrzy ze spokojem w dal. Nad jego głową Dzieciątko Jezus trzyma gałązkę wawrzynu – symbol bohaterstwa, a także oczyszczenia z przelanej krwi. Dorota Krzyżewska w artykule „Powstańcze Madonny”, opublikowanym w piśmie Grupy Historycznej Zgrupowanie „Radosław”, napisała, że kiedy obraz był już na ukończeniu, w pracownię Pokrzywnickiej trafił pocisk z miotacza min. Zawalił się strop, a artystka została ranna. Obraz jednak nie uległ uszkodzeniu. Po wyciągnięciu z gruzów umieszczono go na ołtarzu polowym, przy którym modlili się mieszkańcy Starówki. Malarka wydrukowała jeszcze około tysiąca małych obrazków z wizerunkiem Matki Boskiej AK-owskiej, bo tak nazwano dzieło. Obrazki były rozdawane podczas mszy świętych. Jeden z nich otrzymała druhna Hanna Szczepanowska „Heban”. Jego kopię publikujemy. Kopia tego obrazu jest dziś umieszczona w bocznym ołtarzu kościoła św. Antoniego przy ul. Senatorskiej. W tym miejscu 31 sierpnia 1944 r. żołnierze Batalionu „Zośka” skutecznie przebili się przez okrążenie, opuszczając Stare Miasto i wchodząc do Śródmieścia. Inny sławny wizerunek Madonny związanej z Powstaniem Warszawskim powstał w 1981 r. Władze emigracyjne ogłosiły konkurs na obraz Madonny patronki AK. Nadesłano wiele prac, a pierwszą nagrodę zdobyła Irena Sienkiewicz, której grafika przedstawia Maryję trzymającą przed sobą hełm z biało-czerwoną opaską. Jej wizerunek jest umieszczony na sztandarze Związku Powstańców Warszawskich. Wielkie wrażenie zrobiła odsłonięta w 1984 r. w USA „Powstańcza Pieta” nazywana też Matką Boską Powstańczą. Jej autorem jest rzeźbiarz Andrzej Pityński, syn żołnierza Armii Krajowej. Pełna symboli praca została zainspirowana wierszem Krzysztofa Kamila Baczyńskiego „Elegia o chłopcu polskim”. Madonna jak matka trzyma na rękach konającego powstańca. Na ręku umierający ma opaskę z lilijką. Z szyi zwisa mu pas z nabojami, a bezwładna ręka spoczywa na karabinie. Maryjny płaszcz jest udekorowany symbolami Polski Walczącej. W tle widać ruiny Starego Miasta. Płaskorzeźbę można oglądać w „amerykańskiej Częstochowie”, czyli Doylestown. W 1990 r. kopię rzeźby przekazano do kościoła Świętego Ducha u ojców paulinów w Warszawie przy ul. Długiej. Rzeźba stanęła w 1995 r. w pobliżu Muzeum Niepodległości.
     

SUBSKRYBUJ aby mieć dostęp do wszystkich tekstów gpcodziennie.pl

Masz już subskrypcję? Zaloguj się

* Masz pytania odnośnie subskrypcji? Napisz do nas prenumerata@gpcodziennie.pl

W tym numerze