„Nie-Boska” twierdza

Przedwojenne pogranicze Polski. Ale także przedwojenny narożnik cywilizowanego świata. Tutaj w latach 20. XX w. zbiegały się granice Polski, Rumunii i Rosji radzieckiej. Tutaj do dziś można znaleźć kamienie wyznaczające wcześniejszą, bo XVIII-wieczną, granicę między Rzecząpospolitą i Turcją. Tutaj bohaterski Kazimierz Pułaski bronił się przed Rosjanami. Tutaj wreszcie umiejscowiona jest scena czwartej części „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego. Scena na wskroś posępna. Oto widzimy gruzy pogrążonego w krwawej rzezi chrześcijańskiego świata. Zewsząd nacierają kolejne bandy żądnych zemsty rewolucjonistów. Ciemność, ciemność, ciemność... W ośrodku tego całego zepsucia i wyuzdania widać niewielką garstkę trzęsących się ze strachu. To ci, którzy jeszcze się ostali. Broniący się