Gminy nie radzą sobie z bezdomnymi

Według oficjalnych danych ok. 31 tys. osób w Polsce żyje bez dachu nad głową. Ilu jest ich faktycznie – nie sposób stwierdzić. Mimo przeróżnych programów pomocy problem bezdomności od lat nie maleje. – To pokazuje, że nie radzimy sobie z problemem w sposób systemowy – mówi Jacek Szczerbiński, szef departamentu pracy, spraw społecznych i rodziny w Najwyższej Izbie Kontroli. Problem bezdomności w Polsce ma charakter stały i dotyczy przede wszystkim dużych miast. Według statystyk Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej bez dachu nad głową żyje w naszym kraju ok. 31 tys. ludzi. Nie wiadomo jednak, ilu ich jest w rzeczywistości. Jak wykazuje Najwyższa Izba Kontroli, chociaż co roku programy pomocy, kontrakty socjalne czy indywidualne programy wychodzenia z bezdomności obejmują ok. 3 tys. osób, liczba bezdomnych od lat jest stała. Czyli w miejsce bezdomnych, którym udaje się usamodzielnić, pojawiają się nowi. Głównym problemem jest tu oczywiście kwestia mieszkaniowa. Gmin nie stać na zapewnianie lokali socjalnych bezdomnym. Nie ma też żadnych gwarancji, że osoba, która otrzyma mieszkanie, ale nie jest objęta programem pomocy społecznej i psychologicznej, nie wróci znowu na ulicę. Gminy w największych aglomeracjach co roku borykają się również z problemem oszacowania potrzebnych kwot. Trudno bowiem ocenić, którzy bezdomni są z danego terenu, a którzy tylko przyjechali, by spędzić zimę w dużym mieście, skorzystać z noclegowni, schronisk czy przebywać na dworcach – wykazuje NIK. Jednocześnie kwoty przeznaczane przez gminy na pomoc bezdomnym są symboliczne. Większość skontrolowanych przez NIK miast przeznaczała poniżej pół procent budżetu na wsparcie osób bezdomnych. – To wszystko pokazuje, że w gminach tylko w niewielkim stopniu funkcjonuje systemowe podejście do problemu bezdomności. Zdaniem NIK u samorządy powinny dążyć do jak najbardziej precyzyjnego szacowania kosztów związanych z tym zjawiskiem oraz poważniej traktować je w swoich analizach – mówi Jacek Szczerbiński, szef departamentu pracy, spraw społecznych i rodziny w NIK u. Dodaje także, że dzięki porządnym strategiom działania gminy powinny skuteczniej radzić sobie ze zjawiskiem bezdomności. Wyjątkową wyobraźnią w kwestii pomocy bezdomnym wykazało się z kolei Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Przeznaczyło, bagatela, 50 mln zł na stworzenie portalu internetowego dla bezdomnych i osób szukających pomocy społecznej „emp@tia”. Jego obsługa kosztuje nas wszystkich 2 mln zł rocznie. Żeby skorzystać z pomocy, bezdomny musi posiadać „tylko” dostęp do internetu.