By się nie powtórzył zbrodniczy terror

23 sierpnia 1939 r. został zawarty pakt Ribbentrop-Mołotow, symbol zbrodniczego sojuszu Niemców i Sowietów. Na ten dzień przypada także Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu, obchodzony od 2009 r. z inicjatywy Parlamentu Europejskiego. Dzień ten ma uświadamiać narodom Europy, czym były oba totalitaryzmy i jakie piętno odcisnęły na naszym kontynencie. Zamysłem europarlamentarzystów ustanawiających w 2008 r. Dzień Pamięci Ofiar Nazizmu i Stalinizmu było „upamiętnienie ofiar masowych deportacji i eksterminacji, a jednocześnie ściślejszego zakorzenienia demokracji i wzmocnienia pokoju i stabilizacji naszego kontynentu”. Bruksela nawiązuje tu m.in. do Konwencji ONZ o niestosowaniu przedawnienia zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości. Dlaczego organizatorzy postanowili ograniczyć się do upamiętnienia ofiar stalinizmu, a nie całego komunizmu, jako zbrodniczej ideologii? – Stan represji w stalinizmie był równy niemieckiemu nazizmowi, Stalin skonsolidował władzę i przystąpił do czystek – tłumaczy w rozmowie z „Codzienną” dr Jerzy Targalski, ekspert zajmujący się historią totalitaryzmów. – Ten termin nie obejmuje jednak ofiar leninizmu, wielomilionowych mordów pierwszych lat władzy sowieckiej, przez co traci się z oczu fakt, że stalinizm był jego kontynuacją – zauważa. – Po 1953 r., po śmierci Stalina, nie było ludobójstwa, mordowano jednak ludzi wybiórczo. Zawężenie upamiętnienia tylko do okresu stalinizmu to niewątpliwie ominięcie pamięci o wielu ofiarach – dodaje. Z okazji Dnia Pamięci zaprojektowany został znaczek „Remember. August 23”. Przepasany czarną wstążką guzik umieszczono na tle fotografii przedstawiających zdjęcia więźniów obozów koncentracyjnych, obozów zagłady, sowieckich gułagów. Na stronie www.enrs.eu można go zamówić lub pobrać jego elektroniczną wersję. W tym roku oficjalne uroczystości związane z Europejskim Dniem Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu odbędą się w Budapeszcie. W gali w Węgierskim Muzeum Narodowym weźmie udział m.in. wicepremier Węgier Tibor Navracsics. Wśród polskich delegatów znaleźli się m.in. reprezentujący Europejską Sieć Pamięć i Solidarność (oddział specjalistyczny NCK) Rafał Rogulski, dyrektor Sekretariatu ESPS, oraz prof. Jan Rydel, przewodniczący Komitetu Sterującego ESPS, a także dr Łukasz Kamiński, prezes IPN-u, oraz dr Paweł Ukielski, zastępca dyrektora Muzeum Powstania Warszawskiego. 23 sierpnia 1939 r. Niemcy Hitlera i Związek Sowiecki Stalina podpisały pakt, który zakładał podział Europy oraz likwidację państwa polskiego. (Nck.pl/Enrs.eu)