W imię Marksa przeciw finansjerze

ATENY \ Aleksis Cipras został premierem Grecji. Jego skrajnie lewicowa partia SYRIZA zawarła ugodę z prawicowym ugrupowaniem Niezależni Grecy. SYRIZA, w której siedzibie wiszą portrety Karola Marksa i Róży Luksemburg, obiecuje wyborcom koniec polityki oszczędności. Nominacja Ciprasa to efekt niedzielnych wyborów parlamentarnych. SYRIZA zdobyła w nich 36–38 proc. (według badań exit poll). Dzięki temu ma 149 głosów w 300-osobowym parlamencie. Uchodzący za populistów Niezależni Grecy Pannosa Kammenosa zajmą 13 miejsc. Wybory okazały się porażką konserwatywnej Nowej Demokracji premiera Antonisa Samarasa. Rządząca dotąd partia zajęła drugą pozycję, zdobywając 26–28 proc. głosów. Na trzeciej znajdzie się centrowa Rzeka lub nacjonalistyczny prorosyjski Złoty Świt. Koalicja Syrizy i Niezależnych Greków oparta jest na podobnym podejściu do gospodarki, choć różni je podejście do kwestii obyczajowych. Obie partie są przeciwne oszczędnościom, które Bruksela wymusza na Grecji w zamian za udzielanie temu krajowi pomocy finansowej. W praktyce oznaczałoby to konflikt z tzw. trojką: Międzynarodowym Funduszem Walutowym, Unią Europejską i Europejskim Bankiem Centralnym. Aleksis Cipras chce też umorzenia znacznej części greckiego długu, wynoszącego 315 mld euro. W kampanii wyborczej mówił nawet o opuszczeniu przez Grecję strefy euro. Zdaniem wielu komentatorów jest to nierealne, podobnie jak obietnica podwyższenia emerytur i świadczeń socjalnych. Wybór Greków chwalą lewicowi politycy z różnych krajów, w tym prezydent Francji François Hollande i Bernd Riexinger z niemieckiej partii „Die Linke”. Sama SYRIZA jest ugrupowaniem skrajnie lewicowym. W jej siedzibie wiszą wizerunki założycieli ruchu komunistycznego oraz tęczowe flagi. Aleksis Cipras, 40-letni inżynier urbanistyki, jest synem przedsiębiorcy o lewicowych poglądach. Działał w komunistycznym ruchu studenckim. Później wstąpił do organizacji Synaspismós, wchodzącej w skład Koalicji Radykalnej Lewicy. W 2006 r. dostał się do rady Aten. Dwa lata później został szefem Synaspismós i wkrótce pozbył się partyjnej konkurencji. W 2009 r. na czele grupy parlamentarnej SYRIZA wszedł do parlamentu. W 2012 r. SYRIZA zajęła w wyborach drugie miejsce, a w 2014 r. wygrała w Grecji głosowanie do europarlamentu. W ubiegłą niedzielę objęła władzę w kraju.