Nie zapłacisz za informacje

Sejm uchwalił ustawę ułatwiającą dostęp do danych z instytucji publicznych, np. bibliotek, muzeów czy archiwów. Decyzja ta jest epokowa. Po 20 latach starań obywatele, instytucje i samorządy uzyskują bezpłatny dostęp do wielu informacji zebranych za publiczne pieniądze. Nowe przepisy mogą być impulsem do tworzenia innowacyjnych projektów i firm. Z uczestniczących w głosowaniu 434 posłów za ustawą opowiedziało się aż 432, tylko dwóch było przeciw, żaden się nie wstrzymał. Nowa ustawa wprowadza do krajowego systemu prawnego przepisy unijne o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego i określa zasady ponownego wykorzystania tych danych. Z ułatwień mają skorzystać głównie przedsiębiorcy zajmujący się kreatywnym przetwarzaniem danych. Nowe przepisy usprawnią korzystanie z informacji już raz opracowanych w instytucjach finansowanych z podatków. Zadaniem ustawy jest umożliwienie przedsiębiorcom wykorzystywania pozyskanych informacji i danych przydatnych w tworzeniu nowych produktów i usług. Dzięki temu powinny się zwiększyć konkurencyjność i innowacyjność polskiej gospodarki. Ograniczeniem w sięganiu po dane będą reguły ochrony informacji niejawnych i innych tajemnic ustawowych, a także prywatność osoby fizycznej oraz tajemnica przedsiębiorstw. Ustawa jest wydarzeniem epokowym, bo otwiera dla społeczeństwa ogromne bazy danych. Są to m.in. informacje meteo, geodezyjne, dane statystyczne, zasoby bibliotek, muzeów i archiwów. Sprawozdawca ustawy poseł Jerzy Polaczek z PiS-u podkreślił, że po 20 lat starań obywatele, instytucje i samorządy uzyskują bezpłatny dostęp do wielu informacji zebranych za publiczne pieniądze. W nowej ustawie wprowadzono zasadę, że wszystkie dokumenty udostępniane przez organa sektora publicznego mogą być ponownie wykorzystywane do dowolnych celów komercyjnych lub niekomercyjnych, jeśli nie są zabezpieczone prawami własności intelektualnej innych osób. Przez ponowne wykorzystanie rozumiane jest posługiwanie się informacjami przez obywateli, firmy lub organizacje w celach innych niż pierwotne przeznaczenie, dla których je wytworzono. W praktyce oznacza to, że wizerunki zabytków, reprodukcje materiałów archiwalnych i reprodukcje materiałów bibliotecznych będą mogły być ponownie wykorzystywane w celach zarobkowych i niekomercyjnych. Informacje sektora publicznego mają być udostępniane bezpłatnie. Opłaty będzie można nałożyć, jeśli przygotowanie lub przekazanie informacji wymaga dodatkowych kosztów. Nie mogą one być wyższe niż wydatki poniesione na przygotowanie informacji. Tylko muzea państwowe i samorządowe będą mogły żądać opłat wyższych, z uwzględnieniem rozsądnego zwrotu z inwestycji. Tomasz Badowski, prezes Instytutu Badań nad Stosunkami Międzynarodowymi, powiedział, że nowe przepisy to dobry impuls do tworzenia wielu firm typu start-up. „Dostęp do wielu danych zdecydowanie rozszerzy zakres usług na rynku, pojawią się rozwiązania, o których dziś nie sądzimy nawet, że mogą być dostępne. Będzie to ogromna szansa dla małych pomysłowych firm, umiejących stworzyć np. aplikacje na telefony komórkowe, z których wszyscy możemy codziennie korzystać” – stwierdził Badowski.