Polacy – wielki naród czy tubylcy znad Wisły?

Polska historia to stąpanie po linie rozpiętej pomiędzy wiarą w dziejową misję, która nadaje nam cechy wielkości, a kompleksem niższości wobec reszty Europy i pragnieniem odkupienia „grzechów” poprzez służalczość wobec Zachodu.   B ywały takie momenty. Gdy cesarz Otton III wkładał Bolesławowi Chrobremu diadem na głowę, traktując przywódcę młodego, ledwie 40-letniego państwa, na równi z Germanami i Frankami, albo gdy Jan Sobieski wyciągał rękę do cesarza Leopolda Habsburga, mówiąc: „Miło mi, bracie, żem ci wyświadczył tę przysługę”, elity państwa nie miały wątpliwości, że są częścią wspólnoty Zachodu nie gorszą niż inne narody. Gdy jednak politycy czy artyści wyrzekali się narodowych obyczajów w imię „gonienia Zachodu”, tenże Zachód traktował