Koło ratunkowe dla frankowiczów

Oficjalne poparcie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzyskała po ośmiu latach grupa 1274 klientów prowadzących z mBankiem spór o oprocentowanie kredytów we frankach szwajcarskich. Od połowy 2015 r. sprawa czeka na ponowne rozpoznanie przez Sąd Apelacyjny w Łodzi.

Prezes UOKiK‑u opublikował pierwszy w historii Urzędu „istotny pogląd w sprawie” dotyczącej sporu tej grupy klientów z mBankiem. Jest to stanowisko, w którym urząd może dzielić się z sądem swoją wiedzą i wspierać w kompleksowym rozwiązaniu sporu. Wydane w latach 2013 i 2014 dwa korzystne dla klientów wyroki zostały zakwestionowane w maju 2015 r. przez Sąd Najwyższy wskutek skargi kasacyjnej, którą wniósł mBank. Sprawa oczekuje na ponowne rozpatrzenie przez Sąd Apelacyjny w Łodzi.
W swoim stanowisku prezes UOKiK‑u ocenił, że postanowienie umowy określające warunki zmiany oprocentowania są w całości niedozwolone. – „Istotny pogląd” potwierdza słuszność pretensji kierowanych przez grupę kredytobiorców do mBanku i mamy nadzieję, że będzie stanowił podstawę do wypracowania najlepszego rozwiązania przez bank i zakończenia sporu – powiedział Marek Niechciał, prezes UOKiK‑u. Wskazał jednocześnie, że w takiej sytuacji jest możliwe natychmiastowe rozwiązanie umów jako niezgodnych z prawem albo ugoda na warunkach, które nie będą naruszały przepisów.
– Dajemy koło ratunkowe tej grupie kredytobiorców frankowych. Mamy nadzieję, że nasze działanie skłoni strony do wypracowania rozwiązania i pomoże konsumentom zakończyć wieloletni spór – stwierdził prezes Niechciał. Dodał, że tylko sąd, rozstrzygając ostatecznie sprawę, może wprowadzić przepis prawa w miejsce zakwestionowanej klauzuli. Jednak jeśli chodzi o te konkretne 1274 umowy z mBankiem, nie jest możliwe zapełnienie powstałej „luki” inną klauzulą, ponieważ nie istnieją regulacje, które mogłyby mieć zastosowanie w takiej sytuacji.
Spór, wobec którego prezes UOKiK‑u wydał właśnie „istotny pogląd w sprawie” trwa od 2010 r. Konsumenci w pozwie grupowym chcą od banku odszkodowania w związku ze stosowaniem niedozwolonego postanowienia przez mBank. Bank zbyt ogólnie i nieprecyzyjnie określał powody i parametry, od których zależy zmiana oprocentowania. Kredytobiorcy nie mieli możliwości zweryfikowania zasadności tych zmian, bo bank powoływał się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Tym samym ryzyko zmiany oprocentowania umów kredytowych, zawieranych nawet na 30 lat, przeniesiono całkowicie na konsumenta.
Dorota Karczewska, wiceprezes UOKiK‑u wyjaśniła, że w swoim stanowisku Urząd kwestionuje pogląd jednego z sędziów Sądu Najwyższego, że klauzule niedozwolone można dzielić na części i uznał, że we wspomnianym wypadku obowiązuje ona w całości. Wiceprezes Karczewska przyznała, że sądy nie są związane przedstawionym przez Urząd stanowiskiem, zaś ocena prawna zaprezentowana w wydanym w czwartek poglądzie nie może stanowić odniesienia dla innych, podobnych spraw.