​Nowa akcyza na auta przeciw oszustwom

PRAWO \ Od nowego roku wejdą w życie przepisy zmieniające dotychczasowe stawki akcyzowe dla samochodów po raz pierwszy rejestrowanych w Polsce. Opodatkowanie będzie uzależnione od dwóch czynników: roku produkcji auta i pojemności jego silnika, a nie jak dotychczas od wartości samochodu. Każdy pojazd będzie miał przypisaną konkretną stawkę akcyzy.
Głównym celem zmian jest zmniejszenie skali nieprawidłowości, z jaką państwo ma do czynienia przy okazji sprowadzania używanych aut z zagranicy. Podstawa opodatkowania akcyzą jest bowiem zaniżana ze względu na możliwość deklaracji przez właściciela wartości sprowadzanego pojazdu. Podatek tymczasem liczony jest właśnie od wartości auta. Dodatkowo podatnicy, aby uniknąć opodatkowania, deklarują rejestrację aut ciężarowych, które z akcyzy są zwolnione. Wykorzystują tu różnice w definicji samochodu ciężarowego w przepisach podatkowych i prawie o ruchu drogowym.
Niedawno Senat zaproponował zmiany stawek. Ministerstwo Finansów zakwestionowało jednak senackie propozycje sprzed kilku miesięcy, kilkakrotnie obniżające akcyzę dla samochodów z silnikami powyżej 2 l. Według resortu tak duża obniżka – z obecnych 18,6 proc. do 4,6 proc. podstawy opodatkowania i zachowanie stawki w wysokości 3,1 proc. dla pozostałych aut – mogłaby zaszkodzić budżetowi państwa. – Kiedy zdecydowaliśmy się wesprzeć projekt senatorów, przyświecał nam zamiar zmniejszenia nieprawidłowości, ale nie mogliśmy się zgodzić na tak duże obniżenie stawki akcyzy – tłumaczy wiceszef resortu finansów Wiesław Jasiński. – Obliczyliśmy, że to obciążyłoby budżet na ok. 450 mln zł – dodaje.
Wiceminister zauważa, że w wypadku nowych aut silnik o pojemności powyżej 2 l nie jest dużo bardziej szkodliwy dla środowiska niż mniejszy w starym aucie. Biorąc pod uwagę ten fakt, ministerstwo chce uzależnić akcyzę od dwóch czynników – roku produkcji i pojemności silnika. – Przyjęliśmy zakresy lat produkcji, które pokrywają się z europejskimi normami dotyczącymi emisji spalin, co uwzględnia aspekt ekologiczny. Ustaliliśmy też zakresy pojemności silnika odpowiadające poszczególnym stawkom akcyzy – tłumaczy Jasiński.
Jeśli chodzi o wiek samochodu, ministerstwo przyjmuje cztery przedziały: pierwszy będzie dotyczył samochodów wyprodukowanych w 2004 r. i starszych, drugi – aut z lat 2005–2009; trzeci – obejmie lata 2010–2015; czwarty – samochody z 2016 r. i młodsze. Jeśli chodzi o pojemności silnika, najniższy przedział dotyczy aut o pojemności poniżej 1,2 l. Kolejny przedział obejmie pojazdy o pojemności od 1,2 l do 1,5 l. Następny będzie dotyczył pojemności 1,5–2 l, a kolejny auta do 2,5 l. Potem stawki będą wzrastać wraz ze wzrostem pojemności o 500 cm sześc.
Jak zapewnia wiceminister Jasiński, samochody starsze z małymi silnikami zachowają stawkę zbliżoną do obecnej, a w wypadku samochodów nowszych podatek może być niższy. – Staraliśmy się, aby brzegowe stawki zapewniły ochronę grup społecznych, które będę kupowały starsze samochody z mniejszymi pojemnościami – tłumaczy Jasiński. – Przede wszystkim jednak dla każdego samochodu będzie przypisana jasna, konkretna stawka, a wartość auta nie będzie miała już znaczenia. Nie będzie więc miejsca na uznaniowe decyzje organu dotyczące wysokości opodatkowania – dodaje wiceszef resortu finansów.
Od wielu lat liczba samochodów po raz pierwszy rejestrowanych w Polsce rośnie każdego roku. Z danych ministerstwa wynika, że w ubiegłym roku zarejestrowano 1 mln 145 tys. samochodów osobowych.