​BOŻE NARODZENIE Święta w domach naszych przodków

Śledząc historię bożonarodzeniowych zwyczajów od końca XIX w. do chwili obecnej, możemy zobaczyć, ile mazowieckich rytuałów odeszło w zapomnienie i jak zubożała sfera świętowania. Choinka, opłatek, 12 potraw, pusty talerz – to oczywiste elementy wieczoru wigilijnego. Jak on wyglądał 100 lat temu? Krótko mówiąc: inaczej. Zmarli, ale obecni Dziś nikt nie łączy kultu zmarłych ze świętami Bożego Narodzenia. Nieobecnych wspominamy w Dniu Zadusznym, ale do początku XX w. wątek zmarłych był mocno wpleciony w kontekst świąt Narodzenia Pańskiego. W Wigilię granica pomiędzy światami żywych i umarłych stawała się bardzo cienka. Wierzono, że dusze bliskich odwiedzają wtedy rodzinne domy, nie wolno więc było hałasować. Jedną z mazowieckich tradycji był zakaz szycia i przędzenia, ponieważ ostrym