Polski kapitał przeważa

CYKL EKONOMICZNY
część 4
 
Gospodarczy przegląd Polski
SPECJALNE STREFY EKONOMICZNE W POLSCE
INWESTYCJE \ Wbrew powszechnemu przekonaniu w Specjalnych Strefach Ekonomicznych (SSE) inwestują nie tylko wielkie, międzynarodowe koncerny. Wśród inwestorów przeważają małe i średnie firmy z polskim kapitałem.

 
Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) to znacząca siła polskiej gospodarki. Z niedawno opublikowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości „Raportu o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce” wynika, że nie słabnie skłonność Polaków do zakładania firm, zwłaszcza mikroprzedsiębiorstw. Rośnie także udział sektora MSP w tworzeniu PKB. Do 2012 r. oscylował on między 47,3 a 48,6 proc., a od 2013 r. przekracza już 50 proc. Systematycznie rośnie także liczba miejsc pracy w przedsiębiorstwach, jak i liczba pracujących w przeciętnej firmie. Widać również poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstw, wzrost produktywności i poprawę działalności inwestycyjnej firm. Co ważne, firmy z sektora MSP nieźle radzą sobie w obecnych trudnych czasach, gdyż wiele nauczyły się w czasie kryzysu lat 2008–2009. Dzięki zdobytym wówczas doświadczeniom są elastyczne, a to przekłada się na lepsze wyniki całego sektora przedsiębiorstw i zdolności adaptacyjne polskiej gospodarki do globalnych wyzwań.
Wiele firm z sektora MSP swoją działalność prowadzi na terenie specjalnych stref ekonomicznych, które często są utożsamiane z miejscem inwestycji wielkich koncernów zagranicznych. W rzeczywistości rozwój stref napędzają małe i średnie firmy, w większości z polskim kapitałem.
Polski kapitał przeważa
Według danych Ministerstwa Rozwoju przedsiębiorcy z Polski od 2010 r. zajmują pierwsze miejsce pod względem kapitału ulokowanego w strefach, wyprzedzając inwestorów z Niemiec. Udział inwestycji polskich, których wartość na koniec 2015 r. wyniosła ponad 22,1 mld zł, stanowił 19,8 proc. w ogólnej wartości zainwestowanego kapitału.
Na koniec 2015 r. największym udziałem kapitału pochodzącego z Polski charakteryzowały się strefy: suwalska, starachowicka i słupska, w których stanowił on ponad połowę całkowitych nakładów inwestycyjnych, tj. odpowiednio: 62,3, 57,8 i 57,1 proc. Przedsiębiorcy z Polski zajęli również pierwsze miejsce pod względem kraju pochodzenia kapitału w strefach: krakowskiej (z udziałem na poziomie 44,2 proc., w dużej mierze dzięki firmom ComArch, Werner Kenkel Bochnia i Grupie Onet.pl), mieleckiej (z udziałem 33,7 proc., m.in. dzięki spółkom PZZ Lubella SA, Portektor SA, Melex Sp. z o.o.), a także łódzkiej (32,1 proc.), w której jednocześnie kapitał pochodzący z Polski osiągnął najwyższą wartość spośród wszystkich stref – blisko
4,4 mld zł (m.in. za sprawą CORRECT – K. Błaszczyk i Wspólnicy, Ceramiki Paradyż i HTL-STREFA).
Zwiększone zainteresowanie inwestycjami ze strony mniejszych polskich firm zaobserwować też można w strefach zarządzanych przez Agencję Rozwoju Przemysłu (ARP). W 2016 r. na terenie Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej EURO-PARK WISŁOSAN ARP udzieliła 24 zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. 67 proc. zezwoleń otrzymali polscy inwestorzy. Łączna wartość zadeklarowanych wydatków inwestycyjnych w ubiegłym roku wyniosła
1,78 mld zł. Natomiast w strefie EURO-PARK MIELEC przedsiębiorcy, w większości polscy, zadeklarowali w ub.r. inwestycje w wysokości 760 mln zł oraz utworzenie 970 nowych miejsc pracy. I jak podkreślił Marcin Chludziński, prezes zarządu ARP SA, szczególnie cieszy fakt, że w zarządzanych przez ARP strefach znacząco wzrosła liczba inwestujących polskich innowacyjnych firm.
Na polski kapitał zainwestowany na terenie stref składają się inwestycje zarówno dużych krajowych przedsiębiorstw, jak i tysięcy małych prywatnych firm. Do inwestycji na terenie stref zachęcają polskich przedsiębiorców różne ułatwienia i ulgi przewidziane dla inwestorów. Najbardziej znaną zachętą jest zwolnienie z podatku dochodowego (PIT i CIT). Wysokość zwolnień jest uzależniona od lokalizacji, wielkości nakładów inwestycyjnych lub kosztów pracy nowo zatrudnionych pracowników. Wsparcie oferowane w strefach jest uzależnione od wielkości przedsiębiorstwa, przy czym większe mogą uzyskać małe i średnie firmy.
Różne formy wsparcia
Ważnym czynnikiem zachęcającym małe firmy do lokalizacji swoich zakładów na terenie stref jest możliwość korzystania z różnych form wsparcia, takich jak pomoc w załatwieniu wszelkich formalności czy szkoleń z zakresu podatków w specjalnych strefach ekonomicznych. Zarządzający strefami oferują pomoc w doborze odpowiednio wykształconej kadry oraz szkoleniu pracowników. Mielecka strefa np. oferuje unikalny „one-stop-shop” – czyli kompleksową obsługę projektu, gwarantującą najkrótszy czas realizacji inwestycji. Firmy inwestujące na terenie SSE mogą liczyć również na wsparcie w pozyskaniu funduszy europejskich oraz pieniędzy z różnego rodzaju programów rządowych. Najwyższa intensywność pomocy publicznej dla małych i średnich przedsiębiorstw jest możliwa w strefach zarządzanych przez ARP (SSE EURO-PARK MIELEC i TSSE EURO-PARK WISŁOSAN) na terenach województw podkarpackiego, lubelskiego i podlaskiego, tj. do 70 proc. dla małych i do 60 proc. dla średnich przedsiębiorstw.
Małe firmy przy wyborze miejsca inwestycji kierują się też dostępnością infrastruktury czy zaplecza biurowego dostosowanego do potrzeb małych biznesów.
Wszystkie działające w Polsce SSE są otwarte na współpracę z małymi i średnimi przedsiębiorstwami, ale wśród nich są takie, które traktują średni i mały biznes w sposób szczególny. Przykładem jest Kamiennogórska SSE Małej Przedsiębiorczości, której działalność planowana jest tak, aby jak najbardziej wesprzeć małe firmy. Infrastrukturę przygotowaną specjalnie dla przedsiębiorstw z sektora MSP (małe hale, powierzchnie biurowe oraz działki pod inwestycje) posiada też Łódzka SSE. Strefa w swojej ofercie ma działki o powierzchni już od 0,5 ha zlokalizowane w różnych podstrefach w regionie łódzkim, Wielkopolsce oraz na Mazowszu. W ramach wsparcia przy realizacji inwestycji pracownicy ŁSSE pomagają w kontaktach z gestorami sieci, sporządzaniu wniosków o wydanie warunków przyłączenia do sieci np. gazowej czy energetycznej. W ramach strefy powstał Program Partner, czyli rzetelni, sprawdzeni partnerzy w różnych branżach, począwszy od projektów technicznych, poprzez budowę, nadzór, wyposażenie i rekrutacje prac.
Również Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna oferuje bogatą i zróżnicowaną ofertę inwestycyjną dla małych firm, a także możliwość skorzystania z najwyższych w kraju ulg podatkowych. Wysokość pomocy publicznej w postaci zwolnienia z podatku dochodowego w przypadku poniesienia kosztów nowej inwestycji realizowanej na terenie SSSE i w niektórych podstrefach zarządzanych przez Agencję Rozwoju Przemysłu SA SSE EURO-PARK MIELEC i TSSE EURO-PARK WISŁOSAN wynosi: 60 proc. dla średniego przedsiębiorcy oraz 70 proc. dla mikro i małych przedsiębiorców.
Oferta dla innowacyjnych spółek
Małe i średnie firmy coraz chętniej inwestują w Katowickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej, która jest postrzegana jako strefa dużych inwestycji zagranicznych, zwłaszcza motoryzacyjnych. W rankingu Global Free Zones of the Year fDi Business magazynu fDi Business z grupy Financial Times katowicka strefa uzyskała pozycję najlepszej specjalnej strefy ekonomicznej w Europie. Financial Times docenił też wysiłki katowickiej strefy w budowaniu oferty dla małych i średnich przedsiębiorstw. – Firmy z sektora MŚP, w większości z polskim kapitałem, łącznie stanowią już blisko 40 proc. wszystkich podmiotów realizujących projekty inwestycyjne w KSSE, a w minionych dwóch latach stanowiły blisko połowę nowych inwestorów – informuje Piotr Wojaczek, prezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Wyróżnienie „Wysoko Rekomendowana” dla firm małych i średnich w Europie zostało przyznane za inicjatywy, które będą realizowane w Częstochowie i Żorach. W obu miastach, w odpowiedzi na zapotrzebowanie lokalnego biznesu, katowicka strefa zapewni infrastrukturę dla start‑upów i firm z sektora MŚP.