Polska złota jesień w puszczy

fot. Marcin Zakrzewski/Puszcza.TV
fot. Marcin Zakrzewski/Puszcza.TV

NATURA \ Przełom lata i jesieni to jeden z najciekawszych okresów w życiu Puszczy Białowieskiej

Poznajcie historie zwierząt z Puszczy Białowieskiej, bądźcie z nami - www.Puszcza.TV

Puszcza Białowieska to wyjątkowe miejsce nie tylko na mapie Polski, ale i Europy. Spotkać tam można wiele rzadko występujących w innych regionach gatunków flory i fauny, z królem puszczy żubrem na czele. Nic więc dziwnego, że co roku puszczę odwiedzają dziesiątki tysięcy turystów z całego świata. Szczególnie atrakcyjnym okresem dla miłośników przyrody jest przełom lata i jesieni, kiedy rosnące w lasach różne gatunki drzew zmieniają kolory liści, królestwo grzybów ukazuje swoje bogactwo, a jelenie i łosie mają okres godów.

Złota polska jesień to okres, gdy łatwiej można spotkać przedstawicieli fauny puszczańskiej. Zwierzęta intensywnie poszukując pokarmu, często nie zauważają zbyt szybko naszej obecności, co pozwala na ciekawe obserwacje ich zwyczajów. Na nasłonecznionych i suchych polankach leśnych wylegują się przedstawiciele świata gadów i płazów, przygotowujący się do zimowej spoczynku. W słoneczne dni można też podziwiać zjawisko babiego lata, unoszącą się w powietrzu nić przędną niektórych pająków. Jesienią zmieniają się odgłosy puszczy. Część skrzydlatych mieszkańców leśnych ostępów, jak np. skowronki, kulczyki, pliszki, remizy, dzierzby, świstunki, trzciniaki, kraski, dudki, lelki kozodoje, odlatuje do ciepłych krajów. A zamiast ptasich koncertów słychać donośny głos zwierząt rozpoczynających okres godów.

Wilczym Szlakiem
czy Tropem Żubra

Wczesną jesienią, gdy słońce jeszcze mocno operuje, ale nie jest już gorąco jak latem, spacery lub przejażdżki po lesie mogą być bardzo przyjemną formą aktywnego wypoczynku. Dla turystów przygotowano różne szlaki piesze i rowerowe, prowadzące przez najciekawsze przyrodniczo tereny Puszczy Białowieskiej. Szczególnie atrakcyjne są trasy wyznaczone na terenie Obrębu Ochronnego Rezerwat. Wybierając nieoznakowany szlak Do Dębu Jagiełły,  turysta będzie miał możliwość zobaczenia grądu, fragmentu olsu, potężnych drzew o wymiarach pomnikowych. Przy trasie znajdują się m.in.: potężny wiąz, martwy Dąb Bartny o obwodzie ponad 6 m, wywrócony w 1974 roku Dąb Jagiełły oraz sosna masztowa, wysoka na 36 m.

Z kolei Wilczy Szlak (oznaczony zielonym kolorem) biegnie przez teren Obrębu Ochronnego Rezerwat na północ od rzeki Hwoźna, m.in. przez: bory bagienne, obok ekspozycji leśnej kolejki wąskotorowej i dużych rozmiarów głazu narzutowego, będącego pomnikiem przyrody, malownicze łąki nad rzeką Narewką. Od szlaku, tuż przy tzw. Kosym Moście, odchodzi ścieżka do ostoi żubrów. Natomiast szlak czerwony „Wokół Uroczyska Głuszec”, który bierze początek we wsi Stare Masiewo, prowadzi wokół uroczyska Głuszec – dawnej ostoi głuszców, m.in. przez Polanę Masiewską z charakterystyczną dla tych terenów drewnianą szeregową zabudową, bory bagienne, obok ekspozycji leśnej kolejki wąskotorowej. Od szlaku w okolicy wsi Stare Masiewo odchodzi szlak łącznikowy oznakowany kolorem czarnym, prowadzący do ostoi żubrów „Czoło” i cmentarza ewangelickiego z końca XIX w.

Kolorem czarnym oznaczono też trasę „Carska Tropina”. Szlak, który ma swój początek na składnicy przed tzw. Kosym Mostem, biegnie wzdłuż doliny rzeki Narewka, starą drogą powstałą jeszcze za czasów carskich. Prowadzi on przez grądy i olsy zbliżone charakterem do naturalnych. Szlak pełni też funkcję edukacyjną w zakresie roli martwego drzewa w ekosystemach naturalnych puszczy. Interesującym miejscem na szlaku jest punkt widokowy, nawiązujący architekturą do tradycyjnych brogów, z którego roztacza się widok na nadrzeczne łąki i obszar ochrony ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego.

Turyści mogą poruszać się też Tropem Żubra (kolor żółty). Szlak łączy trzy miejsca zimowego dokarmiania żubrów udostępnione w puszczy dla turystów, tzw. ostoje żubrów. Warta odwiedzenia jest także ścieżka edukacyjna „Przez trzy zbiorowiska” , znajdująca się przy zielonym szlaku pieszym Wilczy Szlak. Na ścieżce można poznać trzy różne typy lasu. Biegnie najpierw przez grąd, gdzie rosną stare, olbrzymie i wyniosłe dęby. Później prowadzi przez kładkę przecinającą wąski strumyk z przyległym doń pasem łęgu. Nieopodal widoczna jest kępowa struktura olsu. Przy ścieżce jest 12 przystanków z tablicami informacyjnymi, pomocnymi w zwróceniu uwagi na ciekawe elementy przyrody.

Rowerem lub bryczką

Po puszczy można poruszać się także rowerami. Szlaki rowerowe biegnące przez teren Obrębu Ochronnego Rezerwat tworzą sieć, która pozwala na poznanie walorów przyrodniczych nie tylko Białowieskiego Parku Narodowego, ale również najciekawszych zakątków gminy Narewka. Została ona tak zaplanowana, aby wszystkie szlaki zbiegały się w Narewce, gdzie jest wypożyczalnia rowerów i gdzie można zostawić samochód. Do BPN prowadzą dwa szlaki: zielony i czarny. Pierwszy z nich prowadzi przez północny teren Obrębu Ochronnego Rezerwat, ukazując różne typy ekosystemów leśnych i nieleśnych. Szlak czarny wytyczony jest przez dobrze zachowane bory sosnowe i bory bagienne. Na teren Obrębu Ochronnego Rezerwat objętych ochroną ścisłą możliwy jest też wjazd pojazdów jednokonnych (bryczka lub sanie) za zezwoleniem dyrektora BPN, po uiszczeniu stosownej opłaty. Przejazdy takie organizują firmy i biura turystyczne w Białowieży i okolicy.

Czas rykowiska

Odwiedzający Puszczę Białowieską wczesną jesienią mają możliwość przeżyć niepowtarzalną przygodę, jaką jest obserwacja godów jeleni, czyli rykowiska. Podczas rykowiska byki oznajmiają swoją obecność charakterystycznym ryczeniem czy stukaniem wieńcami (rogami) o konary drzew. Czasami dochodzi nawet do bezpośrednich walk zwierząt, jednak najczęściej okazuje się, że zwierzęta potrafią wyczuć silniejszego samca już po samym głosie. Spektakl zaczyna się wieczorem i może ciągnąć się przez całą noc, aż do rana. Basowe ryki wydawane w trakcie godów przez samce, rozchodzące się echem po całej puszczy, każdemu na długo pozostają w pamięci.

Niemal przez cały rok na terenie Białowieskiego Parku Narodowego nie można przebywać po zachodzie słońca, ale w dniach od 1 września do 15 października właśnie ze względu na rykowisko Park zrobiono wyjątek. Na ściśle wyznaczonym obszarze, tj.: na parkingu przed Kosym Mostem, na samym moście, na szlaku prowadzącym do ostoi żubrów Kosy Most i w ostoi (ogrodzona część z platformą obserwacyjną), można przebywać od godz. 4 do godz. 23. Stwarza to miłośnikom przyrody bezcenną możliwość zobaczenia jedynego w swym rodzaju spektaklu, z jeleniami w głównych rolach.

Niniejszy materiał został opublikowany dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jego treść odpowiada wyłącznie Fundacja Niezależne Media.

Kup subskrypcję, aby mieć dostęp do wszystkich tekstów gpcodziennie.pl

Masz już subskrypcję? Zaloguj się

* Interesuje Cię pakiet wielu subskrypcji? Napisz do nas redakcja@gpcodziennie.pl

W tym numerze