Dla damy i dla wojownika

W Europie wachlarz był przede wszystkim elementem kobiecego stroju, a to, z czego i jak był wykonany, świadczyło o statusie jego właścicielki. W Azji natomiast, szczególnie w Japonii, służył przedstawicielom obu płci. Ten wydawałoby się zwykły przedmiot mógł budzić zachwyt, mógł też wzbudzać przerażenie.

Pierwszy raz zwróciłam uwagę na wachlarz, gdy zwiedzałam muzeum w Domku Gotyckim w Puławach, mieszczącym wówczas zbiór pamiątek po rodzinie książąt Czartoryskich. Zobaczyłam w nim wachlarz ślubny księżnej Izabelli z Flemingów – biały, ze strusich piór i masy perłowej. Ten wachlarz, ściemniały i zmatowiały ze starości, przemówił do mnie bardziej niż inne eksponaty. Zdumiewające, jak niektóre przedmioty rzucają na