Stan zatrucia serc nieufnością

W opisie społecznych skutków stanu wojennego zazwyczaj przywołuje się liczby ofiar śmiertelnych, internowanych i więzionych. Mówi się o niezliczonych wyrzuconych z pracy. Także o milionie tych, którzy wyemigrowali, nie widząc dla siebie perspektyw w kraju – w większości młodych, wykształconych, ponad przeciętną przedsiębiorczych. Ten obraz dopełnia dekada zapaści gospodarczej. Rzadziej przywoływaną zbrodnią Jaruzelskiego jest zamordowanie ducha obywatelskiego w Polakach. Okres Solidarności to był czas gigantycznej eksplozji społecznych inicjatyw i aktywności, otwarcia się ludzi na siebie nawzajem, obudzenia wiary, że razem można dokonać rzeczy wielkich. Stan wojenny zamknął społeczeństwo w domach, prywatności, zindywidualizowanej