„Bartek zwycięzca”

Taki jest tytuł opowiadania Henryka Sienkiewicza z 1882 r. To jeden z najbardziej gorzkich utworów noblisty, historia chłopa z poznańskiej wsi, który jako pruski poddany zmuszony jest wyruszyć na wojnę z Francuzami w 1870 r. Nie odróżnia zbytnio Francuzów od Niemców, nie jest orłem intelektu. Ma jednak odwagę człowieka, który nie rozpoznaje niebezpieczeństwa, i nadzwyczajną siłę fizyczną, siecze francuskie pułki pod Sedanem i Paryżem i zdobywa kilka sztandarów. Generał przypina mu odznaczenia, a po powrocie do domu Bartek pyszni się sławą. Pije i zaniedbuje pole. Przekonany o swojej wyjątkowej pozycji, nie waha się sprawić lania niemieckiemu nauczycielowi. Miłościwy okupant zwalnia go z kozy na czas żniw, ale