Przyciągająca siła cmentarzy

Pierwszy i drugi listopada – te dni w Polsce są czymś unikalnym na tle świata. Jako katolicy mamy obowiązek modlić się za zmarłych, ale cmentarze stają się celem masowych pielgrzymek także z silnej wewnętrznej potrzeby odczuwanej przez miliony ludzi. Są fragmentem świata, którego Polacy po prostu nie potrafią uznać za mniej ważny, mniej realny niż inne. Rodziny rozproszone po całej Polsce odnajdują się przy grobach bliskich. Przypominają sobie swoją tożsamość. Pominięcie kogoś, kto odszedł, zapomnienie w tych dniach o czyimś grobie jest niepodobieństwem, nie leży w możliwościach Polaków. „Co ty wiesz o Polsce” – mawiała Maria Rodziewiczówna – „skoro nigdy nie wyjeżdżasz z kraju”. To możliwość dokonywania porównań doprowadzała ją – zapaloną