Prawdziwy „Popiół i diament”

W styczniu 1945 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim Jan Foremniak – komunista, „ludowy” partyzant, świeżo upieczony wojewoda kielecki – dokonał razem z innymi bandytami napadu rabunkowego na prywatne mieszkanie, podczas którego został zastrzelony przez patrol Armii Krajowej dowodzony przez Stanisława Kosickiego. Historia ta, mocno wypreparowana przez komunistyczną propagandę, stała się kanwą powieści Jerzego Andrzejewskiego „Popiół i diament”. 

Kim był Jan Foremniak? W powieści Andrzejewskiego to pierwowzór postaci Szczuki. Zgadzało się w zasadzie tylko to, że Szczuka – tak jak Foremniak – był komunistą. Bo pierwowzór już w młodości – a urodził się w 1910 r. – związał się z komunistami: