Siedzą, piją, lulki palą

Mniej więcej od końca XVI w. najważniejszym budynkiem w każdej polskiej wsi była karczma. Rola tej instytucji rosła przez następne stulecia, aż do upadku Rzeczypospolitej.

W roku 1790 Stanisław Staszic lamentował, że goniący za zyskiem szlachcice potrafią postawić w pojedynczej wsi kilka karczm. Rzeczywiście właściciele dóbr byli żywo zainteresowani tym, by w należących do nich osadach funkcjonowały szynki, a kmiecie pili na potęgę.

Od połowy XVII stulecia, oparta na eksporcie zboża polska gospodarka, znalazła się w kryzysie spowodowanym ochłodzeniem klimatu i zniszczeniami wojennymi. Wielu drobniejszych szlachciców znalazło się na progu bankructwa. Brakowało im środków potrzebnych, by spławiać żyto i pszenicę do