Szczęśliwy ten naród

Przed 221 laty odbył się starannie przygotowany zamach na szlachecką złotą wolność. Przeprowadzony z troską, by uniknąć fizycznego gwałtu, przyniósł z dawna dojrzewającą ustawę, reformę państwa słuszną, ale tak umiarkowaną, by większość szlachty jej nie odrzuciła. Uchwalenie w Europie pierwszej ustawy zasadniczej odbiło się w świecie szerokim echem. Szczególnie znamienna była wypowiedź brytyjskiego polityka Edwarda Bur-ke’a, który komentując uchwalenie polskiej konstytucji, dokonał wnikliwej analizy metamorfozy, która dokonała się wraz z wprowadzeniem tej reformy. Pisał on: „Zważając tę odmianę postaci polskiej, musi radować i chlubić ludzkość, bo nic w niej zawstydzającego, nic dolegającego nie masz. Do tak wysokiego doszła ona stopnia, że zapewne staje się najczęstszym i