Osie podziału między Polską a unijnym mainstreamem (III). Spór o wartości

Dzisiejsze rozważania o polsko‑unijnym sporze o wartości poświęcone są najgłębszym źródłom owego sporu – konfliktowi wokół religii i obywatelskości, a zatem w istocie wokół tradycji i kultury politycznej Polaków. Idąc śladami Alexisa de Tocqueville’a, XIX-wiecznego pisarza politycznego, podzielmy Europę na państwa o tradycjach republikańsko-obywatelskich i te o tradycjach absolutystyczno-biurokratycznych. Polska, Węgry, Wielka Brytania, Holandia i Skandynawia należą do tych pierwszych (mimo niekiedy formalnie monarchicznego ustroju); Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania – do tych drugich. Historia nie jest nigdy prosta, uznajmy jednak, że coś wynika z tego, że wolność sarmacka była wolnością do działania (do wyboru wyznania, posła na sejm i króla i do bycia wybranym – tzn. do decydowania o