Pamięć i wolność

Powstanie Warszawskie jak w soczewce pokazuje najtrudniejsze aspekty polskości; przeplatają się w nim heroizm i beznadzieja, wola życia i walki zmaga się z nieubłaganą rzeczywistością. Kłamstwa silnych przeważają nad prawdą słabych. A jednak spośród pożogi wyłania się wciąż to samo pragnienie wolności: politycznej, wspólnotowej, osobistej. Spór o Powstanie Warszawskie miałby dziś zapewne inny kształt, gdyby po 1945 r. państwo polskie nie stało się satelitą Sowietów. Brak suwerenności wymusił dość oczywistą reakcję społeczną: odpowiedzią na pełną złej woli, dyktowaną lub podpowiadaną z Moskwy i dostosowaną do potrzeb komunistów opowieść o powstaniu była jego apologia, jako znak tożsamości tych, co pozostali wierni Niepodległej. Gdy głębiej