​Eksport napędza rozwój firm

PRZEDSIĘBIORSTWA \ Szybki rozwój gospodarki wymaga dalszej ekspansji polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych. Coraz więcej naszych firm przestaje być podwykonawcami globalnych koncernów. Zdecydowanie rośnie także rola eksportu usług, co wskazuje na wzrost liczby wysoko wykwalifikowanych pracowników.
Według wstępnych danych GUS‑u po 10 miesiącach 2017 r. eksport towarów z Polski osiągnął wartość prawie 168,5 mld euro i był wyższy o 10,5 proc. w porównaniu do poziomu sprzed roku. W tym czasie import zwiększył się o 11,5 proc. do ok. 166,4 mld euro. Nadwyżka obrotów wyniosła blisko 2,2 mld euro. Tak dobre wyniki handlu zagranicznego cieszą tym bardziej, że wsparcie eksportu to jeden z filarów Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju.
Chociaż obecnie za zdecydowaną większość eksportu odpowiadają firmy z przeważającym udziałem kapitału zagranicznego, to w latach 2011–2016 krajowe firmy prywatne zwiększały swój eksport w tempie nieco szybszym niż firmy zagraniczne. – Polskie przedsiębiorstwa odgrywają coraz istotniejszą rolę na światowych rynkach. Coraz więcej firm przestaje być podwykonawcami globalnych koncernów. Rośnie udział dóbr finalnych w eksporcie, co oznacza, że coraz częściej wytwarzamy kompletne produkty. Zdecydowanie rośnie także rola eksportu usług, co wskazuje na wzrost liczby wysoko wykwalifikowanych pracowników – mówi Jacek Kędzior, partner zarządzający w firmie doradczej EY, która przygotowała raport „Polskie przedsiębiorstwa wczoraj i dziś. Źródła sukcesu i nowe wyzwania”.
Jednym z najważniejszych trendów w działalności polskich firm w ostatnich latach był proces internacjonalizacji. Według ekspertów EY od 1995 r. otwartość polskiej gospodarki mierzona stosunkiem wartości eksportu do PKB wzrosła bardzo istotnie – z blisko 29 proc. do ponad 52 proc. Z kolei udział eksportu w całkowitej wartości dodanej wytworzonej w Polsce wzrósł w latach 1995–2014 z ok. 16 proc. do bardzo wysokiego poziomu 34 proc. Oznacza to, że popyt zagraniczny odpowiadał za większość wzrostu PKB w Polsce w XXI w.
Według szacunków EY obecnie w Polsce aktywnych jest ok. 4,8 mln firm prywatnych, które generują blisko trzy czwarte PKB. Jednak Polska charakteryzuje się bardzo wysokim udziałem mikroprzedsiębiorstw (do 9 osób pracujących) w ogólnej liczbie firm. – Te mikroprzedsiębiorstwa mogą być dowodem przedsiębiorczości Polaków, jednak ich wydajność względem większych firm w Polsce jest niestety najniższa w całej UE – mówi Marek Rozkrut, partner i główny ekonomista EY. Mikroprzedsiębiorstwa niefinansowe odpowiadają za bardzo dużą część zatrudnienia w Polsce. Odwrotnie jest w wypadku firm małych (10–49 osób), w których odsetek pracujących jest najniższy wśród wszystkich krajów UE. – Gdyby struktura wielkościowa przedsiębiorstw w Polsce zbliżyła się do przeciętnej w UE i część mikrofirm stała się firmami małymi, to zgodnie z wynikami uproszczonej symulacji nasz PKB mógłby być wyższy nawet o 2,7 proc. – uważa Rozkrut. Większe firmy miałyby też większe możliwości ekspansji zagranicznej, bez której trudno byłoby im utrzymać dynamiczny rozwój.