BGK skutecznie wspiera polskie firmy w trudnych czasach

Misją Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK), która w okresie kryzysu wywołanego pandemią COVID-19 i rosyjskiej agresji na Ukrainę nabrała szczegól-nego znaczenia, jest wspieranie zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego Polski. Dzięki BGK, który od samego początku pandemii wprowa-dził programy wsparcia dla firm, tylko w ub.r. do polskiej gospodarki wpłynęły 122 mld zł. Na tę kwotę składały się zaangażowanie kredytowe oraz gwa-rancje i poręczenia.

Bank Gospodarstwa Krajowego jest polskim bankiem rozwoju – jedyną taką instytucją w naszym kraju. Jego rola w budowaniu silnej i stabilnej gospodarki polega na roz-woju współpracy i aktywizowaniu sektora prywatnego i publicznego po to, aby zwiększać potencjał rozwoju społeczno-gospodarczego. Ambicją banku jest bycie liderem programów na rzecz zrównoważonego rozwoju. W realizacji misji BGK niezwykle ważne są szybkość i skuteczność działania, ścisła współpraca z całym sektorem banko-wym, a także wsłuchiwanie się w potrzeby zgłaszane przez firmy, np. problem z utrzymaniem płynności finansowej, a następnie oferowanie konkretnego wsparcia.

– W 2021 r. ogłosiliśmy nową strategię biznesową banku, mocno skoncentrowaną na wspieraniu zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego. Dziś okazuje się, że nasza misja jest bardzo ważna, a nasze działania są gospodarce bardzo potrzebne. Podejście biznesowe BGK pomogło sprawnie reagować na zdarzenia gospodarcze wywoła-ne m.in. pandemią czy wojną rozpoczętą przez Rosję. W zeszłym roku kontynuowaliśmy pomoc dla firm – wydłużyliśmy działanie naszych rozwiązań pomocowych, głównie gwarancyjnych. Wprowadziliśmy też nowe programy, np. wyjątkowe w skali europejskiej gwarancje leasingu i faktoringu – wskazuje Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego.

Gwarancje sprawdzają się w okresach wzrostu i kryzysu

Jednym z instrumentów wsparcia oferowanych przez BGK jest gwarancja. Jest to instrument finansowy, który doskonale się sprawdza zarówno w okresie wzrostu gospodar-czego, jak i w czasach spowolnienia i kryzysu. Gwarancje BGK od lat funkcjonują na polskim rynku, są cenione i przynoszą wymierne efekty gospodarcze i społeczne. Szczególnie szeroka jest oferta gwarancji spłaty kredytu przeznaczona dla sektora mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). W ramach kompleksowej oferty gwarancyjnej dostępne są także gwarancje dla dużych firm oraz osób fizycznych.

Swoją silną pozycję na rynku gwarancje BGK ugruntowały dzięki portfelowemu charakterowi i dystrybucji za pośrednictwem instytucji finansowych, tj. przez banki, faktorów i leasingodawców. Formuła dystrybucji gwarancji za pośrednictwem instytucji finansowych i sieci ich oddziałów, obejmujących swoim zasięgiem cały kraj, okazała się najbardziej efektywna, zapewniając szeroki dostęp do gwarancji BGK oraz skuteczność zabezpieczenia ryzyka finansowania i realizacji projektów służących rozwojowi przedsiębiorstw, a także innych ważnych dla Polski przedsięwzięć z zakresu zrównoważonego rozwoju. Aktualnie w ofercie gwarancyjnej BGK dostępne są takie instrumenty jak: gwarancje de minimis, gwarancje Biznesmax, gwarancje dla sektora rolnego, gwarancje płynnościowe i na inwestycje, gwarancje spłaty limitów faktoringowych, gwarancje leasingu i pożyczki leasingowej, gwarancje Czyste Powietrze, gwarancje wkładu własnego z opcją spłaty rodzinnej, poręczenia kredytów studenckich, poręczenia kredytów na studia medyczne.

Pomoc dla ponad 250 tys. przedsiębiorców

Minione dwa lata silnego odczuwania skutków pandemii COVID-19 były prawdziwym wyzwaniem dla przedsiębiorców, ale bieżący rok i skutki wojny na Ukrainie to jeszcze większe wyzwanie. Wobec tak bezprecedensowego spotęgowania się negatywnych skutków gospodarczych rola gwarancji BGK w łagodzeniu tych skutków jest szczególnie istotna. W 2020 r. został powołany w Polsce Fundusz Gwarancji Płynnościowych (FGP), w oparciu o który wdrożono gwarancje płynnościowe oraz gwarancje dla faktoringu. Poza tym, z inicjatywy grupy państw unijnych w tym Polski powołany został Paneuropejski Fundusz Gwarancyjny (EFG), w oparciu o który wdrożone zostały gwarancje dla leasingu z regwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego. To instrumenty gwarancyjne, które powstały przede wszystkim w celu utrzymania płynności finansowej przed-siębiorców na czas pandemii COVID-19. Rozwój sytuacji związanej z wojną na Ukrainie sprawił, że BGK podjął odpowiednie działania we współpracy z adekwatnymi minister-stwami, bankami, faktorami, leasingodawcami, Związkiem Banków Polskich, Krajowym Punktem Kontaktowym ds. Instrumentów Finansowych i Programów Unii Europejskiej, skutkujące m.in. powołaniem Funduszu Gwarancji Kryzysowych, uzyskaniem zgody KE na gwarancję płynnościową i na inwestycje oraz na gwarancje na faktoring, wydłuże-niem oferty gwarancji dla leasingu, zapewniając w rezultacie kontynuację do końca tego roku oferty wszystkich tych szczególnych instrumentów gwarancyjnych, skutecz-nie wspierających przedsiębiorców w czasie kryzysu.

Dzięki kompleksowemu, adekwatnemu do wyzwań rynkowych pakietowi gwarancji BGK wsparł ponad 250 tys. przedsiębiorców, udzielając blisko 580 tys. gwarancji na kwotę ponad 192 mld zł, co zapewniło przedsiębiorcom finansowanie w kwocie 290 mld zł i pozwoliło na zachowanie ponad 300 tys. miejsc pracy.

Szczególne warunki udzielania wsparcia

Spośród oferowanych przez BGK gwarancji najbardziej popularna jest gwarancja de mnimis. Jest to jedna z form pomocy de minimis, udzielana w ramach dopuszczalnej po-mocy publicznej na zabezpieczenie spłaty kredytu obrotowego lub inwestycyjnego dla mikro-, małego lub średniemu przedsiębiorcy (MŚP). Gwarancja de minimis nie stanowi dotacji pieniężnej i nie wiąże się bezpośrednio z przekazaniem środków finansowych przedsiębiorcy, nie rodzi też żadnych skutków podatkowych. Gwarancja ta funkcjonuje najdłużej na polskim rynku (od marca 2013 r.) i jest doskonałym przykładem skutecznego, realnego wsparcia przedsiębiorców. Również w okresie kryzysu gwarancja de minimis była i jest kluczowym wsparciem w pozyskaniu finansowania, skierowanym do przedsiębiorców z sektora MŚP.

Na czas przeciwdziałania skutkom kryzysu, czyli aktualnie do 31 grudnia 2022 r., gwarancja de minimis udzielana jest na szczególnych warunkach polegających na zwiększeniu maksymalnego zabezpieczenia z 60 proc. do 80 proc. kwoty kredytu, zwolnieniu z pobierania prowizji za udzielenie gwarancji, która standardowo wynosiła 0,5 proc., a także wydłużeniu maksymalnego okresu trwania gwarancji spłaty dla kredytu obrotowego z 27 do 75 miesięcy (w przypadku kredytu inwestycyjnego wydłużenie do 120 miesięcy). Podwyższona została też maksymalna kwota gwarancji z 3,5 mln zł do 1,5 mln euro dla gwarancji do 5 lat oraz 750 tys. euro dla gwarancji powyżej 5 lat.

Rekordowe zainteresowanie gwarancjami

Efektem zmiany parametrów, a także szczególnej pozycji gwarancji de minimis na rynku jako skutecznego instrumentu wsparcia, były rekordowe wyniki sprzedaży gwarancji. W 2021 r. udzielono 91 705 gwarancji na kwotę 34,17 mld zł, co przełożyło się na kwotę finansowania w wysokości 46,24 mld zł. Natomiast od początku funkcjonowania pro-gramu gwarancji de minimis (według stanu do 31 grudnia 2021 r.) udzielono 478 210 gwarancji o wartości ponad 124,31 mld zł.

Pozytywne efekty oddziaływania programu gwarancji de minimis potwierdzają corocznie badania, przeprowadzane na podstawie informacji pozyskiwanych od przedsiębior-ców. Wyniki badań dowodzą, że uzyskane dzięki gwarancji de minimis finansowanie pozwoliło na stabilizację sytuacji finansowej przedsiębiorców. Aż 72 proc. badanych przed-siębiorców stwierdziło, że gwarantowane programem finansowanie w bardzo dużym lub dużym stopniu pomogło im przetrwać kryzysową sytuację związaną z pandemią.

W stronę zrównoważonego rozwoju

BGK swoje cele i strategię biznesową, której kluczowym filarem jest zrównoważony rozwój, realizuje poprzez różne programy. W programie Społecznego Budownictwa Czyn-szowego w 2021 r. padł rekord – bank otrzymał wnioski na budowę prawie 5 tys. mieszkań społecznych i spółdzielczych. Wsparcie budownictwa socjalnego i komunalnego z Funduszu Dopłat było 20-krotnie wyższe niż w 2020 r. (1,7 mld zł). Polski bank rozwoju powołał też inicjatywę 3W, która ma pomóc w zbudowaniu konkurencyjnej gospodarki z wykorzystaniem trzech zasobów: wody, wodoru i węgla (nieenergetycznego, np. włókien węglowych). Inicjatywa 3W to także platforma wymiany informacji, poszukiwania inwestorów, wykonawców, partnerów wśród jednostek naukowych i samorządowych.

Z kolei dzięki realizacji Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych jednostki samorządu terytorialnego (JST) mogą otrzymać nawet 95 proc. bez-zwrotnego dofinansowania dla swoich projektów. W pierwszej edycji Programu dofinansowanie w kwocie 24 mld zł przyznano prawie 100 proc. JST w kraju. Z tego 4,8 mld zł przypadło projektom na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, 11,3 mld zł na drogową.

Wsparcie dla projektów proekologicznych

Programy gwarancyjne oferowane przez polski bank rozwoju ukierunkowane są na ważne cele gospodarcze i społeczne. Wszystkie gwarancje ugruntowują pozycję finansową przedsiębiorstw i zwiększają ich konkurencyjność. Niemniej jednak atrakcyjność poszczególnych programów pobudza do podejmowania ambitnych wyzwań rozwojowych oraz proklimatycznych i proekologicznych. Przykładem takiego instrumentu jest gwarancja Biznesmax, narzędzie dla innowacyjnych przedsiębiorstw oraz projektów z efektem ekolo-gicznym.

Według banku gwarancja Biznesmax cieszy się dużym zainteresowaniem z uwagi na jej unikatowe, także w skali europejskiej, warunki. Oprócz uzyskania zabezpieczenia kredytu konstrukcja tego produktu gwarancyjnego pozwala przedsiębiorcy, który prawidłowo wykorzysta kredyt objęty gwarancją, otrzymać dotację refundującą zapłacone odsetki. W 2021 r. BGK rozszerzył także ofertę gwarancji udzielanych jako portfelowe linie gwarancyjne o gwarancję Czyste Powietrze. Gwarancji udziela się w formie port-felowej linii gwarancyjnej na podstawie rządowego programu gwarancyjnego Czyste Powietrze, z wykorzystaniem środków Ekologicznego Funduszu Poręczeń i Gwarancji. Jest ona przeznaczona dla osób fizycznych na zabezpieczenie kredytu na wymianę źródła ciepła lub termomodernizację domu jednorodzinnego albo wydzielonego w budynku jednorodzinnym lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą.

BGK wspiera zrównoważony rozwój również poprzez budowę systemu oceny i klasyfikacji transakcji pod kątem ryzyka ESG. Dzięki niemu bank zdecyduje, co dokładnie będzie oceniać w transakcjach i w jakiej skali. W banku powołano Biuro Ryzyka ESG, które będzie się tym zajmować.

Pomoc Ukrainie

Bank Gospodarstwa Krajowego od samego początku wojny na Ukrainie angażuje się w pomoc wschodniemu sąsiadowi. Z własnych środków przekazał 30 mln zł na pomoc humanitarną dla Ukrainy. Ponadto we współpracy z operatorem systemu BLIK i Narodowym Bankiem Ukrainy (NBU) uruchomił specjalne konto, na które każdy może wpła-cić pieniądze. Środki trafiają bezpośrednio do NBU, który przeznacza je na potrzebne wydatki humanitarne i militarne.

Jako operator środków z Komisji Europejskiej dla państw Partnerstwa Wschodniego BGK podjął inicjatywę, aby część niewykorzystanych środków z tego instrumentu przeka-zać na pomoc humanitarną na Ukrainie. W tym celu w marcu zwrócił się do Komisji Europejskiej, która wyraziła zgodę na przeniesienie funduszy. W efekcie, bezpośrednio po wybuchu wojny, we współpracy z Fundacją Solidarności Międzynarodowej, BGK zajął się organizowaniem pomocy humanitarnej dla walczącej Ukrainy.

Oprócz inicjatyw, które BGK realizuje we własnym zakresie, bank nawiązał też współpracę w tej dziedzinie z Komisją Europejską. – Ukraina była dla nas ważnym partnerem biznesowym, kiedy jeszcze pomagaliśmy polskim przedsiębiorcom rozwijać się na tamtejszym rynku. To naturalne, że szukamy pomocy w odbudowie tych możliwości bizneso-wych. Obecnie przygotowujemy propozycje i programy, które będą prezentowane Komisji Europejskiej na tzw. spotkaniach inwestycyjnych. I myślę, że one mogą być również dla innych inspiracją do tego, jak pomagać – podkreśla prezes Beata Daszyńska-Muzyczka.