BGK wspiera ekspansję zagraniczną polskich firm

Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) wspiera polskie firmy w działalności zagranicznej już na 80 rynkach całego świata. Jedyny polski bank rozwoju fi-nansuje eksport oraz inwestycje zagraniczne, organizuje finansowanie bezpośrednie dla polskiego eksportera i inwestora, importera polskich usług i produktów oraz dla banku importera. Oferowane przez BGK wsparcie eksportu i ekspansji zagranicznej jest szczególnie ważne w czasach kryzysu i niepewności geopolitycznej.

Polska gospodarka i rodzimi przedsiębiorcy zmagają się wciąż ze skutkami pandemii COVID-19. Dodatkowo, od kilku miesięcy polskie firmy muszą mierzyć się z nowym wielkim wyzwaniem, jakim jest wojna w Ukrainie. W tych trudnych czasach rodzimy biznes jest wspierany przez wiele agend rządowych, instytucji finansowych, wśród których kluczową rolę odgrywa Bank Gospodarstwa Krajowego. Dzięki BGK, który błyskawicznie w czasie pandemii wprowadził programy wsparcia dla firm, do polskiej gospodarki tylko w 2021 r. wpłynęły 122 mld zł. Polski bank rozwoju był też jedną z pierwszych instytucji, które zaangażowały się w pomoc Ukrainie. Z inicjatywy BGK Unia Europejska wygospodarowała środki z Inicjatywy Komisji Europejskiej Team Europe, dotyczącej wymiany szczepionek na COVID-19 dla państw Partnerstwa Wschodniego, na pomoc doraźną Ukrainie. Partnerstwo Wschodnie to część europejskiej polityki sąsiedztwa, która ma za zadanie pogłębiać więzi polityczne i integrację gospodarczą UE z 6 partnerskimi krajami Europy Wschodniej, w tym Ukrainą.

Ponadto BGK w imieniu Narodowego Banku Ukrainy (NBU) otworzył specjalne konto, na które można wpłacać pieniądze na pomoc Ukrainie. Środki trafiają bezpo-średnio do Narodowego Banku Ukrainy, który przeznacza je na potrzebne działania. Bank przekazał także darowiznę 30 mln zł na pomoc Ukrainie. Od samego początku rosyjskiej agresji w akcje pomocy uchodźcom wojennym aktywnie włączyli się też pracownicy BGK, pomagając m.in. w dystrybucji ciepłych posiłków, odbieraniu i segregacji ubrań, potrzebnych uchodźcom produktów żywnościowych i artykułów pierwszej potrzeby.

Atrakcyjne rynki pozaunijne

Ukraina była dla Polski ważnym partnerem gospodarczym, jednym z najbardziej perspektywicznych rynków spoza Unii Europejskiej dla polskiego eksportu. Następstwem ro-syjskiej agresji było zawieszenie lub znaczące ograniczenie wymiany handlowej i współpracy z ukraińskimi partnerami. Zamknięte zostały też rynki Białorusi i Rosji, a możliwość rozliczeń z partnerami z tych krajów ograniczona. Obecna sytuacja geopolityczna jeszcze bardziej pokazuje, jak ważne dla polskich przedsiębiorstw jest szukanie nowych rynków zbytu na swoje towary i usługi. Tym bardziej że możliwości ekspansji na rynku unijnym, ze względu na jego przesycenie, są ograniczone.

W działaniach na rynkach zagranicznych, w tym pozaunijnych, polskich przedsiębiorców wspiera od wielu lat BGK. Od 2021 r. bank realizuje nową strategię biznesową. Jej ce-lem i jednocześnie misją banku jest wspieranie zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego Polski, m.in. poprzez pomoc w rozwoju eksportu i ekspansji zagranicznej polskich firm. – Podejście biznesowe BGK pomogło sprawnie reagować na zdarzenia gospodarcze wywołane m.in. pandemią czy wojną rozpoczętą przez Rosję – zapewnia Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes zarządu BGK.

Jednym z filarów nowej strategii BGK jest współpraca i biznes międzynarodowy, zakładający zwiększenie konkurencyjności polskiej gospodarki oraz podniesienie poziomu umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw. BGK pełni kluczową funkcję w finansowaniu eksportu do krajów spoza Unii Europejskiej (w tym krajów o podwyższonym ryzyku prowadzenia działalności gospodarczej), a także w rozwijaniu bardziej zaawansowanych form współpracy z zagranicą. Bank zwiększa zaangażowanie w finansowanie eksportu i ekspansji zagranicznej zarówno poprzez program Finansowe Wspieranie Eksportu, jak i poprzez działalność własną. Łączna kwota finansowania dla eksportu i ekspansji zagranicznej w 2021 r. wyniosła 3,6 mld zł. BGK wsparł 220 projektów zagranicznych polskich przedsiębiorstw. Można wśród nich wymienić: sprzedaż naczep do Mali, sprzedaż maszyn do Azji czy też finansowanie ekspansji zagranicznej polskich przedsiębiorstw w Stanach Zjednoczonych i Chile. W 2021 r. BGK był obecny z polskimi firmami na 76 rynkach (7 lat wcześniej bank wspierał przedsiębiorców w zaledwie 9 krajach). Obecnie bank działa już w 80 krajach świata.

Różne formy wsparcia

BGK dopasowuje strukturę finansowania indywidualnie dla każdego projektu eksportu oraz ekspansji zagranicznej. Oferuje finansowanie i zabezpieczenie transakcji eksporto-wych przede wszystkim na rynkach o podwyższonym ryzyku finansowym oraz niehandlowym. W ten sposób, jako bank rozwoju, wypełnia lukę na rynku usług bankowych. W tej działalności bank współdziała z innymi instytucjami rozwoju, które pomagają w eksporcie: Korporacją Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE), Polską Agencją Inwestycji i Handlu (PAIH) oraz Agencją Rozwoju Przemysłu (ARP). BGK współpracuje także z międzynarodowymi instytucjami finansowymi, bankami komercyjnymi w kraju i za granicą oraz zagranicznymi bankami rozwoju.

Bank wspiera polskich przedsiębiorców, którzy są zainteresowani rozpoczęciem działalności eksportowej, jak i doświadczonych eksporterów. Wsparcie oferowane przez BGK jest skierowane m.in. dla eksporterów zainteresowanych współpracą z rynkami mniej tradycyjnymi z punktu widzenia Polski oraz rozwijającymi się, np. państw afrykańskich czy Azji Południowo-Wschodniej. Zazwyczaj są to chłonne rynki, charakteryzujące się dynamicznym wzrostem gospodarczym, które zamieszkują bogacące się społeczeństwa, szuka-jące produktów wysokiej jakości. Kwestią utrudniającą wymianę handlową jest niska dostępność finansowania w walutach zagranicznych. Rozwiązania oferowane przez BGK odpowiadają na tę potrzebę. Bank zabezpiecza interes polskiego przedsiębiorcy, dzięki czemu firma nie musi obawiać się, że nie dostanie pieniędzy za sprzedany towar. W tym celu wykorzystywane są dostępne instrumenty, takie jak gwarancje czy akredytywy. Ponadto, aby zachęcić do wyboru polskich produktów, BGK finansuje zagraniczne firmy, które kupują polskie towary i usługi. BGK wspiera eksport wszystkich produktów bez względu na branżę, a jedynym kryterium jest ich polskie pochodzenie. Wsparcie to ma zasięg globalny.

Afryka szansą dla polskich eksporterów

Polskie firmy poszukujące możliwości rozwoju zwracają się m.in. w stronę Afryki. To rynek z wciąż rosnącym popytem, ponieważ kontynent afrykański niezmiennie notuje wy-soki przyrost naturalny. W Afryce jest najliczniejsze grono najszybciej rozwijających się gospodarek świata. Do tej pory BGK wsparł projekty w kilkunastu krajach afrykańskich,

zarówno w geograficznie bliskiej Afryce Północnej, ale także w innych częściach kontynentu. Kraje takie jak Wybrzeże Kości Słoniowej przyciągają do siebie bardzo szybkim wzrostem ekonomicznym. W latach 2012–2019 wynosił on średnio nie mniej niż 7 proc. rocznie, co klasyfikowało kraj wśród najszybciej rozwijających się gospodarek świata.

Kolejnym przykładem perspektywicznego rynku jest Egipt, który także cechuje się dynamicznym wzrostem gospodarczym. Imponujący jest także potencjał rynku: ponad 100 mln mieszkańców. Co ważne, w handlu zagranicznym przedsiębiorcy egipscy wykorzystują instrumenty rozliczeniowe takie jak inkaso czy akredytywy, w związku z czym obecność banku w transakcji jest konieczna. Wśród branż najważniejszych dla eksporterów współpracujących z BGK można wymienić m.in. motoryzacyjną, specjalistyczną, np. sprzęt medyczny, czy rolniczą i spożywczą. Ze względu na klimat Afryka jest idealnym miejscem do produkcji żywności. Szanse ma też przemysł związany z przechowywaniem produktów rolno-spożywczych. Z powodu braku odpowiednich technologii w Afryce marnuje się ok. 40 proc. całej produkcji warzyw i owoców.

Rozwiązaniami takimi jak wykup wierzytelności ubezpieczony w KUKE BGK przejmuje od eksportera ryzyko braku zapłaty ze strony kontrahenta. Bank wypłaca środki bezpośrednio na rachunek polskiego eksportera. W kolejnych latach BGK otrzymuje spłaty od importera. Innym działaniem BGK wspierającym eksport do Afryki jest kredyt dla nabywcy w strukturze sovereign finance – kredytobiorcą jest bezpośrednio rząd danego państwa. Polskie firmy w Afryce aktywnie zabiegają o m.in. projekty infrastrukturalne, zbrojeniowe, medyczne czy też z obszaru IT. Tego typu projekty zlecają bezpośrednio ministerstwa lub agendy rządowe poszczególnych państw. Bez oferty finansowania dopasowanego do konkretnego projektu polskie firmy mają małe szanse na zawarcie takich kontraktów.

Bliskość kulturowa i uwarunkowana historycznie rozpoznawalność polskiej marki na rynkach Azji Centralnej czynią również ten obszar atrakcyjnym rynkiem zbytu dla pol-skich przedsiębiorców, szczególnie tych, którzy dotychczas zaangażowani byli w handel z Europą Wschodnią. Dlatego BGK nawiązuje i utrzymuje relacje z lokalnymi banka-mi, aby jak najszybciej i najlepiej odpowiadać na potrzeby polskich przedsiębiorców.

Większe możliwości finansowania eksportu

W lutym br. Bank Gospodarstwa Krajowego podpisał z Korporacją Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE) umowę o rozszerzeniu współpracy, czego efektem ma być zwiększenie możliwości finansowania eksportu i rozwoju polskich przedsiębiorstw. Nowy pakiet gwarancji KUKE umożliwi BGK oferowanie atrakcyjnych warunków kredytów inwestycyjnych dla eksporterów. – Rozszerzenie naszej współpracy o wprowadzenie kredytów eksportowych ma na celu dalszy rozwój eksportu polskich towarów i usług. Po-dążamy za polskimi spółkami niezależnie od branży czy lokalizacji projektu. Wspieramy eksport zarówno do krajów określanych jako bezpieczne, jak i na rynki podwyższonego ryzyka, ale perspektywiczne. Naszymi działaniami wzmacniamy pozycję Polski i polskich firm za granicą – podkreśla Paweł Nierada, pierwszy wiceprezes zarządu BGK.

Nowe rozwiązania produktowe ukierunkowane na rozbudowę potencjału eksportowego idealnie wpisują się w oczekiwania polskich przedsiębiorstw. Gwarancja KUKE zabez-pieczy spłatę nawet 80 proc. wartości kredytu, dzięki czemu BGK może zaoferować np. większy limit kredytowy i wydłużyć okres finansowania. Dotychczasowe rozwiązania gwarancyjno-ubezpieczeniowe koncentrowały się przede wszystkim na finansowaniu kontraktów eksportowych, podczas gdy rozszerzona oferta KUKE umożliwia finansowanie inwestycji w Polsce i za granicą, w tym transakcje M&A. Nowe rozwiązania umożliwią przedsiębiorcom sfinansowanie m.in. przygotowania do eksportu, np. wybudowanie no-wej hali, kupno terenu, linii produkcyjnej lub maszyn, dzięki którym powstanie eksportowane dobro lub usługa. Dadzą też możliwość uzyskania dodatkowego zabezpieczenia w postaci ubezpieczenia kredytu przeznaczonego na inwestycje zagraniczne, np. przejęcie dotychczasowego konkurenta czy akwizycję zakładu produkcyjnego.

Minimalna wartość kredytu to 5 mln zł, a maksymalna długość jego spłaty wynosi 14 lat. Inne gwarancje uwzględnione w nowej umowie między BGK a KUKE dotyczą finanso-wania obrotowego dla eksporterów, zabezpieczenia płatności dla poszczególnych dostawców lub całych łańcuchów dostaw. Dotyczą również regwarancji kontraktowych bądź finansowania oraz refinansowania zagranicznych nabywców polskich dóbr o charakterze inwestycyjnym. Od 2009 r. KUKE gwarantowała ubezpieczenie wszystkich umów kre-dytowych, które BGK podpisywał z przedsiębiorcami w rządowym programie Finansowe Wspieranie Eksportu. Od początku trwania programu BGK i KUKE zrealizowały ponad 3 tys. finansowań na łączną kwotę ponad 5 mld zł.

Andrzej Ratajczyk