Gdyby żył Adam Mickiewicz…

„O jednej tylko rzeczy zapomniano… – mówił w uniesieniu Adam Mickiewicz, wykazując podczas wykładu wygłoszonego w Paryżu w marcu 1842 r. nowatorstwo Konstytucji 3 maja, a zarazem ogromne ryzyko polityczne podjęte wówczas przez Polskę. – Wśród rozpraw i prac nad konstytucją zapomniano, że Polska stanowiła część Europy”. Słuchano jego głosu w wielkim skupieniu. Mickiewicz nie tylko przypominał, jak dalece Konstytucja 3 maja przebudowywała życie kraju, lecz także ukazywał, jakim wyzwaniem była dla Europy. Dziś brakuje nam szerokiej perspektywy, z jakiej patrzył na wydarzenia Mickiewicz. To jeden z powodów, dla których często nie docenia się fundamentalnego znaczenia, jakie ma pełne wyjaśnienie przyczyn katastrofy smoleńskiej, nie tylko dla Polski, lecz także dla całego