PKO Bank Polski wspiera samorządy w finansowaniu inwestycji

Budowa nowoczesnej oczyszczalni ścieków, spalarni odpadów czy modernizacja taboru komunikacji miejskiej to przykłady projektów infrastrukturalnych realizowanych w naszym kraju przez jednostki samorządu terytorialnego (JST). Wiele z takich inwestycji nie powstałoby bez wsparcia finansowego instytucji bankowych. Szczególną rolę pełni tu PKO Bank Polski, który jest liderem pod względem finansowania projektów infrastrukturalnych prowadzonych przez samorządy.

W ubiegłym roku dochody ogółem samorządów wzrosły o 9,3 proc. do 333,4 mld zł. Natomiast inwestycje JST wzrosły o 3,1 proc. do poziomu 48,1 mld zł, co jednak nadal jest poziomem niższym niż przed pandemią. I jak wynika z analizy PKO Banku Polskiego, samorządy tylko w 77 proc. zrealizowały złożony plan wydatków na cele inwestycyjne. Eks-perci spodziewają się, że w 2022 r. samorządy w jeszcze większym stopniu będą realizować odłożony popyt inwestycyjny. Dobra sytuacja budżetowa jednostek samorządu tery-torialnego powinna utrzymać się w 2022 r., choć nadwyżka operacyjna może ulec skurczeniu. Trudniejsza sytuacja może wystąpić w kolejnych latach ze względu na konstrukcję zmian podatkowych w ramach Polskiego Ładu, a także spodziewane osłabienie wzrostu PKB na skutek rosyjskiej agresji na Ukrainę. Jednocześnie na finanse samorządów mocno oddziałują wzrosty kosztów (m.in. energii, paliw, wynagrodzeń). Wzrost kosztów prowadzenia inwestycji stwarza presję na wzrost zadłużenia.

Dobra sytuacja finansowa samorządów nie oznacza, że mają one wystarczające środki na realizację planowanych inwestycji infrastrukturalnych. Dlatego często korzystają z dostępnych na rynku instrumentów finansowych. Ważnym partnerem w finansowaniu inwestycji, które mają bezpośrednie przełożenie na dobrobyt mieszkańców polskich miast i gmin, jest PKO Bank Polski, obsługujący obecnie ok. 280 jednostek samorządu terytorialnego. Swoją ofertę bank elastycznie dopasowuje do potrzeb samorządów wszystkich szczebli i spółek komunalnych. Jest także liderem emisji obligacji komunalnych, z ok. 40-proc. udziałem w rynku.

Kredyt na budowę Portu Czystej Energii

W ostatnich latach największy polski bank zaangażował się, samodzielnie lub w konsorcjum z innymi instytucjami finansowymi, w finansowanie kilku dużych projektów infrastruktural-nych. Jednym z tych większych, któremu PKO Bank Polski udzielił wsparcia finansowego, jest budowa Portu Czystej Energii, który będzie nowoczesną elektrociepłownią odzyskującą energię zawartą w bezużytecznych odpadach. Powstałe w wysokosprawnej kogeneracji ciepło i energia elektryczna trafią do mieszkańców Gdańska i okolic.

Zgodnie z podpisaną w maju tego roku umową ze spółką Port Czystej Energii – inwestorem przedsięwzięcia, PKO Bank Polski udzieli kredytu w wysokości 60 mln zł na współfi-nansowanie wydatków inwestycyjnych. Inwestycja będzie także współfinansowana z bezzwrotnej dotacji ze środków Unii Europejskiej oraz pożyczki NFOŚiGW. Gdańska spalar-nia powstaje w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego. – Cieszymy się, że jako lider polskiego sektora bankowego możemy uczestniczyć w największym realizowanym obec-nie w Gdańsku projekcie infrastrukturalnym, który ma istotne znaczenie dla regionu. Dzięki budowie nowoczesnej spalarni Gdańsk stanie się jednym z miast europejskich, które skutecznie odpowiadają na współczesne wyzwania w zakresie ochrony środowiska – komentuje Mariusz Noch, dyrektor Departamentu Klienta Sektora Publicznego w PKO Banku Polskim.

Port Czystej Energii to nowoczesna instalacja umożliwiająca produkcję energii elektrycznej i ciepła z odpadów nienadających się do recyklingu. Odzyskiwana energia z odpadów jest energią zieloną, gdyż nie pochodzi z tradycyjnych – kopalnych źródeł, a wysokosprawny system oczyszczania spalin pozwoli bardzo skutecznie ograniczyć emisję do środowiska. Do gdańskiej instalacji trafiać będą odpady z Gdańska i 34 pomorskich gmin. Uwzględniając koszty związane z obowiązkiem dostosowania instalacji do nowych wymogów środowiskowych (BAT), koszt inwestycji wynosi ok. 610 mln zł, z czego blisko 271 mln zł stanowi bezzwrotne dofinansowanie z Funduszu Spójności UE w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014–2020. Zgodnie z planem instalacja ma powstać do końca 2023 r.

W Unii Europejskiej produkcja ciepła i energii elektrycznej z odpadów ma status energii odnawialnej i czystej, ponieważ pozwala na zaoszczędzenie tradycyjnych kopalnych źródeł energii, takich jak węgiel czy gaz, a stosowana technologia pozwala bardzo skutecznie kontrolować emisję i zawartość spalin. Co więcej, spalanie powoduje, że mniej odpadów znaj-duje się na składowiskach, a co za tym idzie zapełniają się one dużo wolniej niż dotychczas. Niezawodność, bezpieczeństwo i efektywność działania instalacji w Gdańsku zapewni tzw. rusztowa technologia spalania. Jest ona wykorzystywana w 95 proc. z ponad 400 spalarni odpadów w Europie.

Wsparcie dla projektów PPP w Polsce

Innym przykładem projektu realizowanego w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego (PPP), który był współfinansowany przez PKO Bank Polski, jest nowoczesna spalarnia odpa-dów komunalnych w Poznaniu. Całkowity koszt budowy instalacji, którą oddano do użytku w 2017 r. wyniósł 832 mln zł. Jest to jedna z większych w Polsce inwestycji w ramach PPP. Spalarnia, której zakładana wydajność wynosi ok. 210 tys. ton rocznie, pozwala na redukcję ilości składowanych odpadów komunalnych ze stolicy Wielkopolski i dziewięciu okolicz-nych gmin. Budowa instalacji została rozpoczęta w maju 2015 r. i zakończyła się zgodnie z terminem założonym w umowie z Miastem Poznań.

Projekt został zrealizowany przez spółkę SUEZ Zielona Energia, której 50-proc. udziałowcem jest Fundusz Marguerite, którego z kolei jednym z sześciu głównych inwestorów jest PKO Bank Polski. Fundusz Marguerite (2020 European Fund for Energy, Climate Change and Infrastructure) jest pierwszym w Unii Europejskiej przykładem paneuropejskiego modelu finansowania projektów infrastrukturalnych. Funkcjonowanie Funduszu oparte jest na współpracy czołowych instytucji finansowych i rządów, a także instytucji europejskich – Komi-sji Europejskiej i Europejskiego Banku Inwestycyjnego, a jego strategia przewiduje finansowanie inwestycji sektora energetycznego i transportowego we wszystkich 27 krajach Unii Europejskiej.

Projekt spalarni w Poznaniu był wielokrotnie nagradzany przez Komisję Europejską i stawiany jako wzór w tego typu przedsięwzięciach.

Ze względu na realizację projektu spalarni w Poznaniu w ramach jednej spółki oraz sposób finansowania był to pierwszy tego typu projekt na europejskim rynku gospodarki odpada-mi. Realizacja Inwestycji pokazała, że możliwa jest współpraca zarówno publicznych, jak i prywatnych podmiotów z korzyścią dla miasta oraz środowiska. Zgodnie z umową przez najbliższe lata od uruchomienia to partner prywatny odpowiada za zarządzanie spalarnią w Poznaniu. PKO Bank Polski obsługuje budżet Miasta Poznań od 2015 roku. Bank prowadzi rachunki, realizuje operacje bankowe, kompleksowo obsługuje karty płatnicze, płatności masowe, prowadzi rachunek skonsolidowany oraz udostępnia terminale kart płatniczych.

Finansowanie zakupu pociągów dla Kolei Dolnośląskich

W marcu tego roku PKO Bank Polski podpisał z Kolejami Dolnośląskimi umowę kredytu inwestycyjnego o wartości 255 mln zł. Dzięki temu przewoźnik będzie mógł sfinansować zakup 12 nowych składów – pięcioczłonowych pociągów Elf 2 z bydgoskiej PESY i uruchomić jeszcze większą liczbę połączeń dla mieszkańców regionu. – Cieszymy się, że możemy kontynuować współpracę z naszymi strategicznymi klientami samorządowymi, jakimi są Koleje Dolnośląskie i województwo dolnośląskie. Jestem przekonany, że wspierając kluczowe dla rozwoju regionu projekty, przyczyniamy się do poprawy jakości życia jego mieszkańców – stwierdził Mariusz Noch z PKO Banku Polskiego.

Harmonogram dostaw przewiduje dostarczenie wszystkich 12 pociągów Elf 2 w ciągu 32 miesięcy, począwszy od czerwca 2024 r., kiedy pierwszy pojazd trafi na Dolny Śląsk, na listopadzie 2024 r. skoń-czywszy. Po przekazaniu pojazdów Kolejom Dolnośląskim spółka będzie dysponować największą ich liczbą z tego modelu. Pociągi Elf2 mogą rozwijać prędkość maksymalną sięgająca 160 km/h. – Syste-matycznie rozszerzamy sieć połączeń kolejowych na Dolnym Śląsku. Nasz samorządowy projekt przejmowania od państwa nieczynnych dotychczas linii i przywracania ich do ruchu pasażerskiego jest zaawansowany i wymaga stałego rozwijania taboru naszego przewoźnika – Kolei Dolnośląskich. Każdy nowoczesny pojazd Elf2 będzie mógł zabrać na pokład nawet 540 pasażerów, dlatego idealnie od-powiadają one potrzebom mieszkańców Dolnego Śląska, którzy z każdym rokiem coraz chętniej korzystają z kolei regionalnej – stwierdził Cezary Przybylski, marszałek województwa dolnośląskiego.

PKO Bank Polski jest sprawdzonym partnerem Kolei Dolnośląskich. Rok temu instytucje podpisały umowę na kredyt konsolidacyjny o wartości 442 mln zł. Kredyt umożliwił kolejom spłatę dotychczasowych zobowiązań inwestycyjnych oraz kontynuację projektu taborowego. Dodatkowo również w zeszłym roku PKO BP udzielił finansowania w kwocie 23 mln zł inwestycji polegającej na rozbudowie zaplecza technicznego do obsługi i serwisowania taboru w Legnicy – projekt współfinansowany umową o dofinansowanie zawartą z województwem dolnoślą-skim.

Okres spłaty kredytu został zaplanowany do 2036 r. Finansowanie odpowiada okresowi amortyzacji nowego taboru, który wynosi 14 lat. W praktyce oznacza to, iż raty kapitałowe spłacanego kredytu są porównywalne z rocznymi odpisami amortyzacyjnymi, zaliczanymi w bieżące koszty funkcjonowania spółki. W związku z tym Koleje Dolnośląskie nie będą musiały szukać innych źródeł pokrycia luki płynnościowej, która wystąpiłaby w przypadku krótszego (do roku 2030) finansowania kredytowego zaplanowanych inwestycji.

I tramwajów dla Wrocławia

PKO Bank Polski jest także w konsorcjum banków, które zawarły umowę dotyczącą zorganizowania emisji obligacji na kwotę 457 mln zł dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego we Wrocła-wiu. Emisja obligacji pozwoli na sfinansowanie kolejnych inwestycji, które poprawią standard komunikacji miejskiej we Wrocławiu. Wśród zaplanowanych przez MPK Wrocław inwestycji są m.in. zakup 21 klimatyzowanych, niskopodłogowych tramwajów, modernizacja dwóch zajezdni tramwajowych, remonty stacji prostownikowych, modernizacja używanych oraz przyszły zakup nowych tramwajów, które mają zastąpić najstarsze wagony. Łączna kwota programu emisji obligacji, jaki gwarantują banki, wynosi 963 mln zł.

Bank zaangażował się również w finansowanie innych kluczowych dla rozwoju regionu dolnośląskiego projektów. W ramach konsorcjum z BGK jest kredytodawcą dla realizowanego przez samorząd województwa projektu budowy Dolnośląskiego Centrum Sportu w Jakuszycach o wartości ok. 200 mln zł oraz planuje współfinansować budowę Dolnośląskiego Centrum Onkolo-gicznego, która będzie kosztować około 200 mln zł. Warto wspomnieć też o nowoczesnej inwestycji z budżetem ok. 250 mln zł, jaką jest Afrykarium-Oceanarium, zbudowane przez ZOO Wro-cław sp. z o.o. i sfinansowane przez PKO Bank Polski.

Lider polskiego rynku bankowego współpracuje z samorządami nie tylko w zakresie finansowania. Prowadzi też obsługę depozytowo-transakcyjną. Samorządy mogą korzystać z bankowych usług, które usprawniają procesy i pozwalają obniżyć koszty, takich jak m.in. usługa konsolidacji sald, usługa identyfikacji płatności przychodzących (np. z tytułu podatków) przy zastosowaniu rachunków wirtualnych, możliwość uruchamiania nowych usług z poziomu bankowości elektronicznej iPKO biznes, zdalne otwieranie i zamykanie rachunków pomocniczych czy kom-pleksowa obsługa kart przedpłaconych do wypłaty świadczeń dla mieszkańców.

Artykuł powstał przy współpracy z PKO Bankiem Polskim