​Polityka klimatyczna nie może obniżać konkurencyjności

Ewolucyjna transformacja sektora elektroenergetycznego, zamiast drastycznych ograniczeń w wykorzystaniu paliw kopalnych, bezpieczeństwo energetyczne oraz możliwość wyboru ścieżki niskoemisyjnej przez każde państwo - to główne założenia stanowiska ministerstwa energii opublikowanego w przededniu 24. sesji Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, zwanej potocznie COP24. Resort apeluje też o spojrzenie na globalny wynik ograniczania emisji CO2 oraz ocenę bilansu gospodarczego decyzji dekarbonizacyjnych.
W Katowicach zostaną zaprezentowane zarówno dokonania transformacji polskiej elektroenergetyki od 1990 r., obecna polityka energetyczna kraju, jak i przewidywany scenariusz rozwoju sektora do 2040 r., ze szczególnym uwzględnieniem miksu energetycznego, prognoz zużycia węgla, emisyjności oraz rozwoju rynku paliw alternatywnych. W tym kontekście zostaną przedstawione nasze dotychczasowe osiągnięcia w redukcji CO2.
Najwięcej emisji jest poza UE
W swoim dokumencie ministerstwo energii przyznaje, że czekająca nas grudniowa impreza będzie przełomowym szczytem, który na dziesiątki lat może wyznaczyć kierunki polityki klimatycznej, a jego oddziaływanie może być wielopokoleniowe. Jednocześnie zauważa, że sukces wymaga zaangażowania wszystkich stron, a nie tylko UE, która sama nie zapobiegnie zmianom klimatu, odpowiadając zaledwie za 10 proc. globalnych emisji. Wobec tego walka ze zmianami klimatu powinna mieć charakter globalnego i solidarnego wysiłku. Jak wynika z danych Banku Światowego, największym światowym emitentem dwutlenku węgla do atmosfery są Chiny, z emisją ponad 10,5 miliona kiloton CO2, co stanowi blisko 30 proc. całej emisji światowej. Na drugim miejscu, z niemal dwukrotnie mniejszą emisją, znalazły się Stany Zjednoczone, a na trzecim Indie. Kolejne miejsca zajmują Rosja i Japonia. Dopiero na szóstym miejscu jest pierwszy kraj UE - Niemcy. Z kolei jeśli przyjrzeć się rankingowi największych emitentów dwutlenku węgla na osobę, to okazuje się, że 4 pierwsze miejsca przypadają potentatom wydobycia węglowodorów z Bliskiego Wschodu czyli Katarowi, Kuwejtowi, Zjednoczonym Emiratom Arabskim oraz Omanowi.
Polski resort mówi „sprawdzam”
W ocenie ministerstwa energii, na kolejnym posiedzeniu Konferencji -COP25 - należy dokonać  analizy podjętych przez ostatnie 25 lat decyzji w zakresie środowiska, która pozwoli odpowiedzieć na pytanie: czy nakłady na realizację określonych kierunków polityki klimatycznej są współmierne do osiągniętych efektów? Należy pamiętać, że nałożenie rygorystycznych wymagań klimatycznych przekłada się wprost na konkurencyjność gospodarki, w tym także na przenoszenie miejsc pracy w inne rejony świata. Takie z kolei zdarzenia gospodarcze są niekorzystne dla rynku pracy, zasobności obywateli czy rozwoju przemysłu państw UE. Ministerstwo wskazuje więc na konieczność zachowania suwerenności w zakresie kształtowania miksów energetycznych oraz neutralności technologicznej. Polski przemysł od lat podejmuje szereg działań w zakresie ochrony środowiska. „Potrzeby przemysłu energochłonnego mogą być zabezpieczone przez konwencjonalne nośniki energii (w tym węgiel) i zgodny z regulacjami unijnymi system ulg cenowych stosowany przy zakupie energii podobnie jak w innych krajach członkowskich, a potrzeby bytowe przez OZE (biomasa, geotermia i energetyka wodna)” - zauważa ministerstwo.
Zależność importowa UE od paliw kopalnych, takich jak węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, wzrosła z 52 proc. w 1990 r. do 74 proc. w roku 2016. W 2017 r.  zaimportowano 173 mln ton węgla, co oznacza przeniesienie poza UE ok. 700 tys. miejsc pracy i wytransferowanie blisko 13 mld euro. W opinii resortu energii realizacja celów polityki klimatycznej musi więc być oparta o bilans zysków i strat. Wskazuje się tu na zastosowaniem innowacyjnych technologii, które pozwolą na wykorzystanie paliw kopalnych w sposób bardziej efektywny i przyjazny środowisku, rozwój kogeneracji oraz czystych technologii węglowych. Polityka klimatyczna nie może powodować utraty konkurencyjności przemysłu ani też poszerzać sfery ubóstwa energetycznego. "Gospodarki państw, które są szczególnie uzależnione od produkcji i użytkowania paliw kopalnych, nie powinny być oceniane wyłącznie przez pryzmat tych paliw ani tym bardziej rynkowo dyskryminowane" - czytamy w stanowisku.
 Polskie podejście do obniżenia emisji
Jednym z rozwiązań poprawiających jakość powietrza może być zwiększenie potencjału pochłaniania gazów cieplarnianych przez gleby rolne i leśne, lasy oraz torfowiska. „Wzrost pochłaniania to także wzrost produkcyjności gleb czy ochrona bioróżnorodności" – przekonuje resort.
Ministerstwo chce też uznania gazu ziemnego jako niskoemisyjnego źródła energii służącego celom zrównoważonego rozwoju, wspierania i promocji elektromobilności oraz rozwoju technologii wodorowych. Wskazuje również na energetykę jądrową, która znacząco przyczynia się do zmniejszenia emisyjności sektora energetycznego, będąc stabilnym zeroemisyjnym źródłem wytwarzania energii elektrycznej. Atom wpisuje się w cele określone w Porozumieniu Paryskim, jak również wspiera obraz Polski jako kraju zaangażowanego w zrównoważoną transformację energetyki.
ME przekonuje, że Polska czyni wielkie starania, żeby wypełnić swoje zobowiązania dotyczące odnawialnych źródeł energii, jest bardzo zaawansowana w kwestii efektywności energetycznej i zmniejszania energochłonności oraz podejmuje znaczące wysiłki w celu realizacji swoich zobowiązań w tym zakresie. Przypomina jednak, że artykuł 194 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wskazuje, że każde państwo niezależnie może decydować o swoim miksie energetycznym.
 Paweł Woźniak