Demokracja bez demosu

Przy okazji francuskich protestów coraz częściej nachodzi mnie zwątpienie w demokrację i przypomina się powiedzenie, że gdyby mogła ona coś naprawdę zmienić, to po prostu by jej zakazano. Stosunek francuskich elit władzy do obywateli dobrze ilustruje dyskusja o tzw. RIC, czyli referendum z inicjatywy obywatelskiej. Postulaty „żółtych kamizelek” dość szybko wyszły bowiem poza żądania czysto ekonomiczne i w połowie grudnia pojawił się pomysł wprowadzenia instytucji referendum na wniosek 700 tys. obywateli, która mogłaby uśmierzyć „gniew ludu”. Rząd najpierw stanowczo twierdził, że jest on niekompatybilny z istniejącym systemem demokracji V Republiki, ale wobec gwałtowności i siły manifestacji tego typu debatę dopuścił. Jednak premier Philippe wnet sformułował kilka zastrzeżeń co do zakresu